BEDEN FOLKLORU BAĞLAMINDA GİYİM-KUŞAM VE SÜSLENMEYE YÖNELİK TUTUM VE DAVRANIŞLARIN ANALİZİ

Authors : Emine Taş

Pages : 981-997

Doi:10.55666/folklor.1735157

View : 206 | Download : 202

Publication Date : 2025-12-26

Article Type : Research Paper

Abstract :Öz Beden folkloru, bedenin çeşitli toplumlar ve kültürler arasındaki anlamlarını ve işlevlerini inceleyerek, geleneklerin ve ritüellerin nasıl devam ettirildiğini ve değiştiğini ortaya koyar. Bu alan, insanı sadece bireysel bir varlık olarak değil, aynı zamanda kültürel değerler, toplumsal normlar ve ritüel pratiklerle şekillenen bir anlam dünyasını işaret etmektedir. Beden denilince akla insana özgü jest, mimik, tavırlar, çeşitli beden pratikleri (dövme, kına, makyaj gibi), saç tıraşı ve şekilleri, giyim kuşam ve süslenme gibi pek çok konu gelmektedir. Bu bağlamda beden folkloru da bireyin veya çeşitli sosyal grupların bu tür davranış kalıplarını belirler. İnsanların hangi sosyal gruba ait olduğu sözü edilen davranış ve tutumlarından anlaşılır. Birey, sosyal gruplar, ortak değerler ve kültürel normlar doğrultusunda kalıplaşmış davranış modelleri üretir. Bu davranışlar, özellikle beden folkloru bağlamında giyim kuşam ve süslenme biçimleriyle ifade edilir. Diğer bir ifadeyle, giyim kuşam ve süslenme bedene ait farklı bir iletişim şeklidir. Bu çalışmanın temel amacı, bedene ilişkin giyim kuşam ve süslenme unsurlarının betimlenmesinden ziyade, söz konusu unsurların belirli siyasi ve sosyal gruplar ile dinî inanç ve ritüeller kapsamında nasıl şekillendiğini ele almak ve bu bağlamda ortaya çıkan tutum ve davranışları analiz etmektir. Böylece giyim ve süslenmenin bireyler üzerindeki kültürel etkisi analiz edilmiş, bedenin bir iletişim aracı olarak nasıl işlev gördüğü ele alınmış; sosyal grupların ortak değerleri doğrultusunda şekillenen davranış kalıpları incelenmiştir. Çalışma giyim kuşam ve süslenmenin, kişilerin ait olduğu kültürel normlarına ve inançlarına göre davranış geliştirmesi iddiası temel oluşturmaktadır. Çalışmamın kapsamı Türk dünyasıyla sınırlı tutulmuş, Türk kültürü dışındaki farklı kültürler incelemeye dâhil edilmemiştir. Çalışmada yöntem olarak literatür taraması ve gözlem tekniğinden yararlanılmıştır. Ayrıca, bedenin kültürel bir metin olarak okunabileceği fikrinden hareketle, giyim ve süslenme pratiklerinin sembolik anlamları da değerlendirilmiştir. Bu çerçevede, bedenin toplumsal kimliklerin inşasında nasıl bir araç olarak kullanıldığına dair çözümlemelere yer verilmiştir. Ayrıca, bedenin bu tür sembolik kullanımları, bireyler arası iletişimde sözsüz bir dil işlevi görerek, kültürel kodların çözümlemesine imkân tanımıştır. Bu nedenle çalışmada, bedenin kültürel bir temsil alanı olarak nasıl anlamlandırıldığı ve bu anlamların sosyal yapılarla nasıl ilişkilendirildiği detaylı biçimde ele alınmıştır.
Keywords : beden folkloru, giyim-kuşam, süslenme, tutumlar, davranış modelleri.

ORIGINAL ARTICLE URL