“Merkad-i Fâtih’i Ziyâret”in Gizi ve Üzerindeki Göz İzi

Bu yazı, Tanzimat sonrası Türk şiirinin ilk dehâsı olarak kabul edilen Abdülhak Hâmid’in Fatih Sultan Mehmed’i ziyaret hakkında kaleme aldığı “Merkad-i Fâtih’i Ziyâret” adlı şiirinin yeni edebiyat ve fikir dünyası içindeki yeri ve değeri üzerinde yapılmış bir tahlil ve yorum çalışmasıdır. Yazıldığı andan itibaren bu metin, Merkad-i Fâtih’in ayakucunda sözel bir türbedar olarak vazifesini edâ eylemektedir. Hâmid’i, edebiyat tarihinde mümtaz yer edinmesini sağlayan bu metin, Fatih’in hayat görüşünün ve tefekkür ufkunun edebi boyutuyla tescil ve tespitini de temin eden bir ‘ufuk-metin’dir. Bu açıdan anlamlı ve önemlidir. Metnin, Osmanlı ruhunun ve hayat ufkunun doğru ve derinlikli bir yorumunu da içermesi, onu şiirsel idrakin zirvelerinden biri yapmıştır. “Merkad-i Fâtih’i Ziyâret”te başka şairlerin de göz izi vardır; ama bu durum, onun sadece özgünlüğünü güçlendirmektedir.