KIRÂAT İLMİNDE MÜŞÂFEHE GELENEĞİ: MÂVERÂÜNNEHİR ÖRNEĞİ

Authors : Mehmet Salih, İsmetullah Tutar

Pages : 82-111

View : 30 | Download : 34

Publication Date : 2026-01-01

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışma, bilginin sözlü olarak aktarılması anlamına gelen Müşâfehe geleneğinin, ilahi vahyin insanlara ulaştırılmasında temel bir yöntem olarak kullanıldığını ve bu metodun tüm kutsal kitaplarda yer aldığını ortaya koymayı amaçlamaktadır. Yüce Allah, peygamberler aracılığıyla insanlarla sözlü iletişim kurmuş; Kur’ân-ı Kerîm ve diğer kutsal metinleri bu yöntemle vahyetmiştir. İlahi mesajların yazılı değil de sözlü olarak indirilmesi, hem bireysel hafızada daha kalıcı hale gelmesini hem de bu bilgilerin yaşanarak içselleştirilmesini sağlamıştır. Ayetlerin tedricen ve sözlü olarak nazil olması, onların daha iyi anlaşılmasına ve ezberlenmesine katkıda bulunmuştur. Bu bağlamda müşâfehe geleneği, Kur’ân’ın indirildiği dönemde metnin satırlardan ziyade sadırlarda korunmasına imkân tanımış ve sözlü kültürün hafıza dinamiklerini güçlendirmiştir. Çalışmada yalnızca Kur’ân’ın nüzul süreciyle sınırlı kalınmamış, daha önce nazil olan kutsal kitapların da vahiy süreci incelenerek müşâfehe metodunun evrensel ve ilahi bir yöntem olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca müşafehe geleneğinin kıraat ilmi havzalarından biri olan Maveraünnehir bölgesindeki rolüne temas edilerek konunun pratik öz düşümüyle ilgili bir örneklem sunulmuştur. Bu doğrultuda yapılan değerlendirmeler ışığında elde edilen verilerin, sözlü aktarıma dayalı bilgi iletiminin günümüz eğitim-öğretim metotlarına katkı sağlaması hedeflenmektedir.
Keywords : Arz, Sema, Kur’ân, Kırâat, Müşâfehe, Mâverâünnehir, Rivayet, Arz, Sema, eda

ORIGINAL ARTICLE URL