İHSÂN ABBÂS, TÂRÎHU’L-EDEBÎ’L-ENDELÜSÎ: ASRU SİYÂDETİ KURTUBA (BEYRUT: DÂRÜ’S-SEKÂFE, 1969)

Authors : Zeynel Abidin Soysal

Pages : 69-75

View : 45 | Download : 20

Publication Date : 2025-07-01

Article Type : Other Papers

Abstract :Endülüs, İslam tarihi ve medeniyetini temsil eden önemli bir coğrafyadır. Birçok alanda Doğu dünyasını takip etse ve ondan etkilense de farklı açılardan kendine has bir yapı inşa etmeyi başarmıştır. Arap edebiyatı ve tarihi de bu alanlardan biridir. İhsân Abbâs’ın, Emevilerin idare ettiği döneme denk gelen (136-399/756-1009) yıllarını kapsayan Târîḫü’l-edebî’l-Endelüsî: ʿAṣru siyâdeti Ḳurṭuba eseri bir yandan Endülüs’ün şiir, nesir ve edebî tenkit tarihini ortaya koyarken öbür taraftan bölgenin özgün edebî birikimine ışık tutmaktadır. Kitabı okuyan kişi Endülüs’ün öne çıkan birçok şair, münekkit ile nesir üstadı ve eserini dakik bir tahlil ve mukayeseler eşliğinde yakından tanıma fırsatı bulacaktır. İslam edebiyat birikimine dair bütüncül bir tasavvur için bu türden birincil kaynak niteliğindeki kitaplara başvuru elzemdir. Bu çalışma, özellikle ülkemizde erken dönem Endülüs edebiyat tarihi araştırmalarında söz konusu eserden ciddi anlamda istifade edilebileceğini ortaya koyma amacındadır. Bu gayeyle kitabın bölümleri sırasıyla ortaya konmuş, her bölümün temel noktaları vurgulanmış ve gerekli görülen yerde eserin tertibi ve tespitler konusunda yazara bazı eleştiriler yöneltilmiştir. Endülüs Emevilerin yaklaşık 400 yıllık edebiyat tarihini ortaya koymak gibi zor bir hedefe odaklanan bu eserin üslup, tertip ve tespitler konusunda genel anlamda başarılı olduğu söylenebilir. Öbür taraftan yazarın Endülüs’ün bu birikimini tahlil sürecinde Doğu edebiyatıyla etkileşimini takip etmesi, bu yönde önemli mukayeseler yapması ve her bölgenin kendine has karakteristiğini ortaya koyması, esere daha büyük bir hüviyet kazandırmıştır.
Keywords : Arap Dili ve Belagatı, Edebî Tenkit, Şiir, Nesir, Endülüs Arap Edebiyatı, İhsân Abbâs.

ORIGINAL ARTICLE URL