Kârlılığa etki eden içsel ve dışsal faktörler: BIST banka endeksi örneği

Authors : Ersan Özgür

Pages : 176-190

Doi:10.30855/gjeb.2025.11.2.006

View : 95 | Download : 111

Publication Date : 2025-06-28

Article Type : Research Paper

Abstract :Bankalar, finansal aracılık işlemleri dolayısıyla ülke ekonomisinin kalkınması ve büyümesi için önemli bir konuma sahiptirler. Bu düşünceden hareketle, Türkiye finans sistemine verdiği katkı itibarıyla bankaların aktif kârlılığına ve özkaynak kârlılığına etki eden içsel ve dışsal faktörlerin belirlenmesi amacıyla panel veri analizi uygulanmıştır. Bu çalışmada, Borsa İstanbul’da işlem gören 11 banka örneklem olarak kullanılmış olup, dönemsel olarak 2010-2023 yılları itibarıyla analiz gerçekleştirilmiştir. Elde edilen bulgular ışığında, gerek aktif kârlılığı gerekse de özkaynak kârlılığı bağımlı değişken olarak kurulan modellerin % 5 anlamlılık düzeyinde istatistiki yönden anlamlı olduğu, her iki model açısından faktörlerin etkisi itibarıyla; içsel değişkenlerden faiz geliri oranı, dışsal değişkenlerden ise kişi başı gayri safi yurt içi hasıla ile enflasyon artarken bankaların aktif kârlılıkları ve özkaynak kârlılıkları da artmakta olduğu, içsel değişkenlerden faiz giderleri/toplam aktifler oranı dışsal değişkenlerden de dolar kuru artarken bankaların aktif kârlılığı ve özkaynak kârlılığının azalmakta olduğu belirlenmiştir. Yapılan bu çalışma bankacılık sektörü ile ilgili kârlılığa etki eden faktörlerin tespit edilmesine ilişkin özgün bir araştırmadır.
Keywords : Kârlılık, bankalar, panel veri analizi, borsa İstanbul

ORIGINAL ARTICLE URL