FİBROMİYALJİDE GÜNCEL BESLENME YAKLAŞIMLARI
Authors : İrem Meral, Gülşah Kaner Tohtak
Pages : 9-10
View : 145 | Download : 115
Publication Date : 2025-08-31
Article Type : Conference Paper
Abstract :Giriş: Fibromiyalji, kronik yaygın ağrı, yorgunluk, uyku bozuklukları ve psikolojik sorunlarla karakterize, etiyolojisi tam olarak aydınlatılamamış bir hastalıktır. Farmakolojik tedavilerin sınırlı etkinliği nedeniyle, tamamlayıcı ve alternatif yaklaşımlara ilgi giderek artmaktadır. Amaç: Bu bildiride, fibromiyalji yönetiminde uygulanan farklı beslenme müdahaleleri ve bu yaklaşımların olası etki mekanizmaları incelenmiştir. Metod: PubMed ve ScienceDirect veri tabanlarından, 2020-2024 yılları arasında yayımlanmış fibromiyalji ve beslenme ilişkisine odaklanan güncel literatür taranarak özetlenmiştir. Bulgular: Fibromiyalji hastalarında irritabl bağırsak sendromunun (IBS) sık görülmesi sebebiyle, düşük fermente edilebilir oligosakkarit, disakkarit, monosakkarit ve polioller (FODMAP) diyeti; bağırsak semptomlarını hafifletmekte ve merkezi hassasiyetin azalmasına katkı sağlamaktadır. Vejetaryen diyetlerin yüksek antioksidan kapasitesi, oksidatif stresin azalmasını sağlayarak ağrı ve yorgunluk üzerinde olumlu etki gösterebilir. Akdeniz diyeti, zeytinyağı, sebze-meyve ve balık yönünden zengin içeriği ile anti-inflamatuvar ve nöroprotektif etkiler sunmakta olup, fibromiyalji semptomlarının azaltılmasına katkı sağlayabileceğine dair kanıtlar mevcuttur. Glutensiz diyetin, özellikle non-çölyak gluten duyarlılığı olan bireylerde ağrı ve yorgunluk üzerinde belirgin iyileşme sağladığı bildirilmiştir. Aspartam ve monosodyumglutamat (MSG) içermeyen diyetlerin, nörotransmiter dengesini destekleyerek semptomların hafiflemesine yardımcı olabileceği öne sürülmektedir. Ketojenik diyetin ise inflamatuvar sitokinleri baskılayarak ve keton cisimcikleri aracılığıyla sinir sisteminde enerji metabolizmasını düzenleyerek ağrı algısını azaltabileceği gösterilmiştir. Ancak bu diyete ilişkin bilimsel kanıtlar sınırlı olup, daha kapsamlı araştırmalara ihtiyaç duyulmaktadır. Sonuç: Fibromiyalji yönetiminde tek bir beslenme modeli yerine, bireyselleştirilmiş yeterli ve dengeli beslenme yaklaşımlarının tercih edilmesi, yaşam kalitesini artırmak ve ağrıyı hafifletmek açısından önem arz etmektedir. Ayrıca, vücut ağırlığı yönetimi ve yüksek antioksidan içerikli bir diyetin semptomların iyileştirilmesinde etkili olabileceği bildirilmektedir. Ancak mevcut bilimsel veriler sınırlı olduğundan, bu müdahalelerin etkinliğini ortaya koymak için daha fazla çalışmaya ihtiyaç duyulmaktadır.Keywords : Fibromiyalji, Akdeniz diyeti, Glutensiz diyet
ORIGINAL ARTICLE URL