ROMATOİD ARTRİTTE BESLENME YAKLAŞIMLARI: GÜNCEL KANITLAR VE OLASI ETKİLER

Authors : İrem Meral, Gülşah Kaner Tohtak

Pages : 11-12

View : 78 | Download : 55

Publication Date : 2025-08-31

Article Type : Conference Paper

Abstract :Giriş: Romatoid artrit (RA), sistemik inflamasyon ve proinflamatuvar sitokinlerin etkisiyle eklemler ve organ sistemlerini etkileyen kronik, otoimmün bir hastalıktır. Amaç: Bu bildiride; farklı beslenme yaklaşımlarına yönelik güncel literatür incelenmiş ve RA yönetimindeki potansiyel terapötik etkilerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Metod: PubMed ve ScienceDirect veri tabanlarından 2019-2024 yılları arasında yayımlanan ‘romatoid artrit ve beslenme’ ile ilgili güncel literatür taranarak özetlenmiştir. Bulgular: Akdeniz diyeti, içerdiği yüksek düzeyde antioksidanlar, omega-3 yağ asitleri ve polifenoller sayesinde inflamasyonu azaltma potansiyeline sahiptir. Anti-inflamatuvar diyetin ise IL-1, IL-6 ve TNF-α gen ekspresyonunu baskılayarak daha güçlü bir etki oluşturabileceği düşünülmektedir. Aralıklı orucun, sitokin düzeylerini düşürmesi ve otofaji ile mikrobiyota modülasyonu yoluyla etkili olabileceği öngörülmektedir; ancak uzun dönem sonuçları henüz belirsizdir. Glutensiz diyetin RA üzerindeki etkileri sınırlı ve tartışmalıdır. Ayrıca, düşük lif alımı ve vitamin-mineral eksiklikleri nedeniyle mikrobiyota disbiyozisi ve inflamasyonda artışa neden olabileceği ifade edilmektedir. Vegan ve vejetaryen diyetlerin ise immün yanıtları düzenleyerek inflamasyonu azalttığı, ağrıyı hafiflettiği ve genel yaşam kalitesini iyileştirdiği öne sürülmektedir. Ancak, vegan diyetlerin uzun vadeli etkileriyle ilgili daha fazla araştırmaya ihtiyaç duyulduğu vurgulanmaktadır. Eliminasyon diyetlerinde, potansiyel alerjen gıdaların diyetten çıkarılmasıyla gıda intoleransına bağlı semptomlarda iyileşme gözlemlenmiştir; ancak etkinliğini destekleyen bilimsel kanıtlar sınırlıdır ve daha kapsamlı çalışmalara gereksinim duyulmaktadır. Sonuç: Romatoid artritin karmaşık patogenezine karşı, beslenme müdahaleleri farmakolojik tedavileri destekleyici bir rol üstlenebilir. Özellikle Akdeniz ve anti-inflamatuvar diyetler, bitkisel kaynaklı besinler ve sağlıklı yağ asitleri ile inflamasyonun kontrol altına alınmasına katkı sağlayabilir. Diyet yaklaşımlarının bireyselleştirilmesi, inflamasyonun azaltılması ve yaşam kalitesinin artırılmasında önemli olabilir. Ancak, bu diyet stratejilerinin etkinliğini net olarak ortaya koyabilmek için daha fazla sayıda ve nitelikli klinik çalışmaya ihtiyaç vardır.
Keywords : Romatoid artrit, Akdeniz diyeti, Glutensiz diyet, Anti-inflamatuvar diyet, Vejetaryen diyet

ORIGINAL ARTICLE URL