Ultra Yüksek Sıcaklık Fiber Kompozitlerin Tasarım, Üretim, Test, Karakterizasyon ve Kullanım Alanlarının Kapsamlı Bir Bakış

Authors : Ersin Bahçeci

Pages : 1867-1887

Doi:10.29109/gujsc.1809805

View : 54 | Download : 135

Publication Date : 2025-12-19

Article Type : Review Paper

Abstract :Ultra yüksek sıcaklıklara dayanıklı fiber takviyeli kompozitler (UHTCMCs), havacılık, uzay, nükleer enerji ve savunma endüstrileri gibi en zorlu mühendislik uygulamalarında kullanılan ileri malzeme sınıflarının başında gelmektedir. Bu derleme çalışmasında, literatürde yer alan güncel araştırmalar temel alınarak, UHTCMC’lerin farklı türleri, üretim yöntemleri, uygulama alanları ve yeni gelişim trendleri kapsamlı şekilde incelenmiştir. Öncelikle polimer, seramik, metalik ve yarı iletken matrisli kompozit türleri değerlendirilmiş, her bir sistemin yüksek sıcaklık koşullarındaki avantaj ve sınırlılıkları ortaya konmuştur. Özellikle ZrB₂–SiC ve HfB₂–SiC esaslı seramik matrisli kompozitler, yüksek ergime noktaları ve oksidasyon dirençleriyle öne çıkarken; karbon ve SiC fiber takviyesi sayesinde kırılma tokluğu ve termal şok dayanımında belirgin iyileşmeler sağlandığı görülmüştür. Üretim yöntemleri arasında sıcak presleme, kıvılcım plazma sinterleme, polimer infiltrasyonu ve piroliz, kimyasal buhar infiltrasyonu ve sıvı silikon infiltrasyonu öne çıkmaktadır. Hibrit yöntemlerin, tekil tekniklerin sınırlılıklarını gidermede etkili olduğu vurgulanmıştır. Uygulama alanları incelendiğinde, UHTCMC’lerin hipersonik araçların burun konileri ve ön kenarlarında, roket motor nozullarında, konsantre güneş enerjisi sistemlerinde, nükleer reaktör bileşenlerinde ve yüksek sıcaklık tribolojik sistemlerde başarıyla kullanılabileceği ortaya konmuştur. Güncel eğilimler arasında ileri üretim teknikleri, hibrit fiber takviyeleri, çok katmanlı arayüz kaplamaları ve fonksiyonel optimizasyon öne çıkmaktadır. Literatür bulguları UHTCMC’lerin yalnızca yapısal değil, aynı zamanda fonksiyonel özellikleriyle de geleceğin kritik teknolojilerinde vazgeçilmez bir rol oynayacağını göstermektedir.
Keywords : Ultra Yüksek Sıcaklık, Metal, Polimer, Seramik, Fiber ve Kompozit

ORIGINAL ARTICLE URL