Seviye 3 ve Seviye 4 Otonom Araçlarda FMEA Yöntemi Kullanılarak Risk Öncelik Değerlendirmesi Yapılması

Authors : Elif Tuğba Güngör, Mustafa Kurt

Pages : 665-679

Doi:10.29109/gujsc.1565119

View : 47 | Download : 34

Publication Date : 2025-06-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Hata Türü ve Etkileri Analizi (FMEA), gözlemlenen bir sistemde gerçekleşmesi muhtemel hataların tahmin edilerek, süreçteki potansiyel hataların tanımlanması ile bunların muhtemel etkilerinin değerlendirilmesine müteakip belirli alanlarda hataya özgün önlem alınmasını ve gerekli tedbirlerin belirlenmesini sağlayan bir tekniktir. FMEA uygulamasında, ihtimal (İ), şiddet düzeyi (Ş) ve tespit edilebilirlik (T) parametrelerine göre farklı değerlendirme kriterlerine sahip ölçekler oluşturulmakta ve incelenecek hata faktörlerinin her biri bu parametrik ölçeklere bir değer atamasına tabi tutulmaktadır. Söz konusu değerlerin çarpılmasıyla he bir hata faktörü için Risk Öncelik Değeri (RÖD) hesaplanmakta ve hata faktörleri RÖD’ler nispetinde öncelik ve önem sırasına sokulmaktadır. Bu çalışmada seviye 3 ve seviye 4 otonom sürüş sistemlerine (ADS) sahip araçlar için A.B.D.’ye bağlı NHTSA kurumu tarafınca tutulmuş 614 kaza raporu dosyası kullanılmıştır. Dosyada kayıtlı olan vakalar nitel analiz yaklaşımı kullanılarak risk analizi bakımından anlamlı olan açık kodlama bilgileri elde edilmiştir. Daha sonra bu açık kodlar tekrar gözden geçirilerek sırasıyla eksensel kodlama ve seçici kodlama yaklaşımları ile FMEA analizi yönteminin temel parametreleri olan İ, Ş ve T tahmini kodlamaları oluşturulmuştur. Sonrasında da her bir vaka için kodların istatistiği hesaplanmıştır. Yapılan nitel analiz sonucunda kaza raporlarına göre risk faktörlerinin üç ana boyutta toplandığı görülmektedir. Çalışma ile bu üç ana boyut ve alt boyuttaki risk faktörlerinin analizi yapılmıştır.
Keywords : Otonom araçlar, Risk analizi, Hata türü ve etkileri analizi (FMEA), Otonomi seviyeleri, NHTSA.

ORIGINAL ARTICLE URL