Millî Eğitim Bakanlığı 9. Sınıf Tarih Ders Kitabında Eski Çağ Tarihi Ünitesindeki Etkinliklerde Bulunan Alan Becerilerinin Karşılaştırmalı Analizi: 2023 Müfredatı ve Maarif Modeli (2024)

Authors : Ayşenur Dağdelen, Koray Toptaş
Pages : 799-818
Doi:10.17152/gefad.1730397
View : 376 | Download : 348
Publication Date : 2025-12-29
Article Type : Research Paper
Abstract :Bu çalışma, Millî Eğitim Bakanlığının 2023 ve 2024 yıllarında yayımladığı 9. sınıf tarih ders kitaplarındaki Eski Çağ ünitelerinde yer alan etkinlikleri, öğretim programlarında tanımlanan alan becerileri açısından karşılaştırmayı amaçlamaktadır. Nitel araştırma deseninde ve doküman incelemesine dayalı olarak yürütülen araştırmada, Eski Çağ ünitelerindeki etkinlikler hem nicel hem de nitel (bakımdan analiz edilmiştir. Bulgular, 2023 tarihli ders kitabında etkinliklerin büyük ölçüde “tarihsel analiz ve yorum” ile “tarihsel kavrama” becerilerine odaklandığını; bilgi ve kavrama düzeyindeki görevlerin baskın olduğunu göstermektedir. 2024 tarihli ders kitabında ise etkinlik sayısının belirgin biçimde arttığı, etkinliklerin “kanıta dayalı sorgulama ve araştırma”, “tarihsel empati”, “değişim ve sürekliliği algılama”, “mekânsal düşünme” ve “tarihsel sorun analizi ve karar verme” gibi becerileri daha sistematik biçimde desteklediği saptanmıştır. Bu çerçevede 2024 programının, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’nin bütünleşik beceri yaklaşımı doğrultusunda, Eski Çağ öğretimini daha öğrenci merkezli, disiplinler arası ve beceri odaklı bir yapıya dönüştürdüğü; ders kitaplarındaki etkinlik tasarımlarının da tarih okuryazarlığı, kanıt temelli düşünme ve eleştirel sorgulamayı önceleyen bir anlayışla yeniden kurgulandığı sonucuna ulaşılmıştır. Çalışma, gelecekteki tarih ders kitaplarında Eski Çağ ünitelerine yönelik etkinliklerin, tarihsel empatiyi, sosyal katılımı ve yerel tarih bilincini güçlendiren dijital, görsel ve uygulamalı etkinliklerle daha da zenginleştirilmesini önermektedir.
Keywords : Tarih, Eski Çağ, Ders kitabı, Maarif Modeli, Alan becerileri

ORIGINAL ARTICLE URL