1924’ten 2024’e Kadar Türkiye’de Uygulamada Olan Hayat Bilgisi Öğretim Programlarının Tarihsel Gelişimi Üzerine Bir Değerlendirme

Authors : Abdullah Kalkan

Pages : 765-784

Doi:10.17152/gefad.1749906

View : 102 | Download : 152

Publication Date : 2025-12-29

Article Type : Research Paper

Abstract :Araştırmanın amacı, 1924’ten 2024’e kadar Türkiye\\\'de uygulanmış olan Hayat Bilgisi Öğretim Programları’nı tarihsel bir perspektiften karşılaştırmalı olarak incelemektir. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi yöntemi kullanılmıştır. Araştırma verileri birincil kaynak olarak 1924, 1926, 1936, 1948, 1968, 1998, 2009, 2018 ve 2024 Hayat Bilgisi Öğretim Programları’ndan elde edilmiştir. Araştırma verileri betimsel ve içerik analiz yaklaşımla analiz edilmiştir. Araştırma bulgularına göre bu öğretim programlarının tamamı ilerlemecilik eğitim felsefesini, davranışçı ve yapılandırmacı eğitim anlayışını benimsemiştir. “Vatan ve millet sevgisi” ile “yakın çevreyi tanıma” temalarının 1936, 1948, 1968, 1998, 2018 ve 2024 öğretim programlarında birebir yer aldığı; “sağlıklı yaşam” ifadesinin ise 1924, 1926, 1968, 1998, 2018 ve 2024 programlarında vurgulanmaktadır. “Okulumuz/mektebimiz/dershanemiz” tüm programlarda yer alırken “evimiz ve ailemiz” 1924 programı hariç tüm programlarda yer almaktadır. “Aktif öğrenme ve yaparak yaşayarak öğrenme” 1924’ten 2024’e kadar uygulamaya konulan hayat bilgisi öğretim programlarının tamamında, “deney ve işbirlikli öğrenme” 1926, 1948, 1968, 1998, 2009, 2018 ve 2024 programlarında birebir aynı adla yer almaktadır. Diğer taraftan hayat bilgisi öğretim programlarının tamamında çoklu değerlendirmeye yer verilmiştir. Programlarda yer alan kök değerlerden; “sevgi” 1926 programı hariç tüm hayat bilgisi öğretim programlarında; “vatanseverlik” 1924, 1936, 1968, 2009, 1998, 2018, 2024 programlarında; “saygı” 1924, 1948, 1968, 1998, 2009, 2018, 2024 programlarında; “yardımseverlik” değerine ise 1924, 1926, 1948, 2009, 2018, 2024 programlarında birebir yer almaktadır. Hayat bilgisi öğretim programlarında yer alan değerler ve kök değerlerin, diğer öğretim programlarına kıyasla 2009, 2018 ve 2024 programlarında büyük ölçüde benzer biçimde yer almaktadır.
Keywords : Hayat bilgisi programı, tarihsel gelişim, felsefi yaklaşım, kök değerler

ORIGINAL ARTICLE URL