Ceza Sorumluluğu Değerlendirmesi Yapılan Zihinsel Yetersizlik Tanılı Olgularda Sosyodemografik, Klinik ve Kriminolojik Özellikler

Authors : Abbas ATALAY, Abdulkadir YILDIZ
Pages : 243-251
Doi:10.46332/aemj.869007
View : 76 | Download : 12
Publication Date : 2021-12-22
Article Type : Research Paper
Abstract :Amaç: Ceza sorumluluğu değerlendirmesi için adli psikiyatrik muayeneleri yapılan zihinsel yetersizlik tanılı bireylerin sosyodemografik, klinik ve kriminolojik özelliklerini belirleyerek bu özelliklerinin suç davranışına ve ceza sorumluluklarına etkilerini incelemek amaçlanmıştır. Araçlar ve Yöntem: 2012-2019 yılları arasında ceza sorumluluğu değerlendirmesi yapılan olgulara düzenlenen 832 Adli Tıp Kurul Raporu retrospektif taranarak zihinsel yetersizlik tanısı konulmuş olan 69 yetişkin hastanın raporu incelenmiştir.  Bulgular: Suç sırasındaki yaş ortalaması 32.49±11.39 olarak saptanan olguların %86.9’u erkekti. Hiçbirinin profesyonel bir meslek sahibi olmadığı, yalnızca %30.5’inin kompleks zihinsel işlev ve uyum becerisi gerektirmeyen işlerde çalıştığı saptandı. Olguların %26.1’ine Sınır Düzey Mental Kapasite, %58’ine Hafif Düzey Zihinsel Yetersizlik, %15.9’una Orta Düzey Zihinsel Yetersizlik tanısı konuldu. %8.6’sında komorbid bir nöropsikiyatrik hastalık vardı. %37.6’sının daha önce de suç öyküsünün bulunduğu, %73.8’inin şiddet içerikli eylemlerde bulunduğu, cinsel suç mağdurlarının belirgin bir şekilde aile bireylerinden oluştuğu saptandı. Rapor sonuçlarına göre olguların %46.4’ünde ceza sorumluluğunun bulunmadığı, %43.5’inde ceza sorumluluğunun azalmış olduğu, %10.1’inde ceza sorumluluğunun bulunduğu belirlendi.  Sonuç: Zihinsel yetersizliği bulunan bireylerin ceza sorumluluğunun olup olmadığı araştırılırken klinik özellikleri, kısıtlılıkları, suça zemin hazırlayan risk faktörleri kapsamlı bir yaklaşımla değerlendirilmelidir. Ayrıca risk faktörlerinin belirlenmesi bireyin sosyal hayata uyumu ve işlevselliğinin devamı açısından da önem arz etmektedir.
Keywords : zihinsel yetersizlik, sınır düzey mental kapasite, ceza sorumluluğu, suç

ORIGINAL ARTICLE URL