I-enkesitli çelik hadde eğilme elemanları için eski ve yeni Türk tasarım dökümanlarındaki esasların karşılaştırılması

Authors : Seval PINARBAŞI, Mohammad Samim NASRAT
Pages : 369-386
Doi:10.17341/gazimmfd.467741
View : 42 | Download : 13
Publication Date : 2019-10-25
Article Type : Research Paper
Abstract :Ülkemizde çelik yapıların tasarım esasları iki yıl önce güncellenmiştir. TS648 standartı yerini Çelik Yapıların Tasarım, Hesap ve Yapım Esaslarına Dair Yönetmelik’e bırakmıştır. Bu çalışmanın amacı, I-enkesitli hadde çelik eğilme elemanları için bu iki tasarım dokümanında tanımlanan tasarım esaslarını karşılaştırarak, TS648’e göre tasarlanmış bir elemanın dayanımının “Yönetmelik”e göre yeterli olup olmadığını belirlemektir. Her ne kadar TS648’de kullanılan “Emniyet Gerilmeleri Yöntemi” ile Yönetmelik’te tanımlanan “Güvenlik Katsayılarına Göre Tasarım Yöntemi”nin tasarım felsefelerinde farklılıklar olsa da, “çalışma yükleri” altında, çelik yapı elemanlarının emniyetle taşıyabileceği kesit zorlarının “güvenli” değerlerinin her iki tasarım dokümanına göre hesaplanarak, TS648’e göre tasarlanan bir elemanının güçlendirilmesine gerek olup olmadığına karar verilebileceğine inanılmaktadır. Bu amaçla, ülkemizde eğilme elemanı olarak yaygın şekilde kullanılan I-enkesitli hadde elemanların, kuvvetli/zayıf eksende eğilme ve gövdeye/başlıklara paralel düzlemde kesme etkisindeki dayanımları, üç farklı çelik kalitesi ve farklı eleman boyları için, belirtilen tasarım dokümanları kullanılarak hesaplanmış ve karşılaştırılmıştır. Çalışmada TS648’in, zayıf eksende eğilme ile gövdeye/başlıklara paralel düzlemde kesme etkisindeki elemanların tasarımında, incelenen bütün enkesit ve çelik kalitelerinde, Yönetmelik’ten daha güvenli sonuçlar verdiği belirlenmiştir. Güçlü eksende eğilme etkisindeki elemanlarda ise, TS648 bazı eleman boylarında güvensiz tarafta kalabilmektedir. Bununla birlikte, incelenen bütün enkesit, çelik kaliteleri ve burkulma boyları için, TS648’e göre hesaplanan dayanımların en fazla %13 güvensiz tarafta kaldığı belirlenmiştir.
Keywords : Çelik kiriş, Çelik Yapıların Tasarım Hesap ve Yapım Esaslarına Dair Yönetmelik, Güvenlik Katsayıları ile Tasarım GKT, I enkesitli çelik hadde profil, TS648

ORIGINAL ARTICLE URL