Kır-kent ikileminde yeni arayışlar: K-means algoritması ile yerleşim birimlerinin kümelendirilmesi

Authors : Emine Baydan, Sevinç Bahar Yenigül, Zeynep Aslı Gürel

Pages : 1467-1478

Doi:10.17341/gazimmfd.1417659

View : 301 | Download : 336

Publication Date : 2025-08-21

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışma, Ankara ili yerleşim birimlerini (mahalle) kır-kent ikilemi çerçevesinde analiz ederek, tanımlamayı amaçlamaktadır. Bu kapsamda K-means algoritması kullanılarak yerleşim birimleri kümeleme işlemine tabi tutulmuştur. Çalışmada TÜİK (Türkiye İstatistik Kurumu) ve belediye meclis kararları ile ortaya konan iki farklı sınıflandırma yöntemi ile K-means algoritması kullanılarak elde edilen model karşılaştırılmıştır. K-means algoritması ile geliştirilen yapay zekâ modeline göre Ankara ili yerleşim birimlerinin %9’u yoğun kır nitelikli (küme-2), %11’i yoğun kent nitelikli (küme-3), %38’i kırsal etkileşimli kentsel nitelikli (küme-0) ve %42’si kentsel etkileşimli kırsal nitelikli (küme-1) yerleşim birimleri olarak kümelenmiştir. Sonuçlar, K-means algoritmasının planlama süreçlerinde çeşitli stratejilerin ve politikaların etkilerini değerlendirmek için kullanışlı olabileceğini göstermektedir. Ancak, bu modelin belirli parametrelere bağımlılığı ve kısıtlılıkları göz önünde bulundurulmalıdır. Çalışmanın kentsel ve kırsal alanlar arasındaki ayrımın daha ayrıntılı bir perspektiften ele alındığı ve bölgesel planlama, kaynak yönetimi ve kamu hizmeti sunumu gibi konularda yeni bir anlayış sağlayabileceği öngörülmektedir.
Keywords : K-means, makine öğrenmesi, kümeleme, kır-kent ayrımı, yapay zekâ

ORIGINAL ARTICLE URL