Mimaride görsel karmaşıklığın hesaplamalı analizi: Şehzade Camii, Süleymaniye Camii ve Selimiye Camii

Authors : Emre Kuruçay, Özgür Ediz

Pages : 1495-1508

Doi:10.17341/gazimmfd.1476466

View : 453 | Download : 490

Publication Date : 2025-08-21

Article Type : Research Paper

Abstract :Osmanlı Devleti\\\'nin klasik mimarisine şekil veren Mimar Sinan\\\'ın tasarım anlayışı, günümüzde araştırmacılar tarafından detaylı bir şekilde incelenmektedir. Sinan\\\'ın mimari stratejileri, dönemin sosyal, kültürel, politik ve dini bağlamı üzerinden değerlendirilerek, sezgisel ve düşünsel ifadelere erişilmektedir. Bu ifadelerden en önemlisi, Sinan’a ait mimari tasarım yaklaşımının farklı katmanlar (form, süsleme ve malzeme) üzerine kurulu olduğudur. Bu bağlamda, Sinan\\\'ın tasarımlarının çok katmanlı yapısının, konuyla ilgili yapılan daha önceki çalışmalar ışığında, anlaşılması önem taşımaktadır. Sinan mimarisi hakkında yapılan araştırmalara ve sayısal incelemelere katkı sağlamak amacıyla banileri sultanlar olan eserlerin ele alınması makalenin konusunu oluşturmaktadır. Çalışmada yardımcı bir ölçüm aracı olarak ‘fraktal analiz’ yönteminden faydalanılmaktadır. Çalışmanın içeriğini, (i) Sinan mimarisinin ve Şehzade (1543-1548, İstanbul), Süleymaniye (1551-1558, İstanbul) ve Selimiye (1568-1575, Edirne) camilerinin özelliklerini araştırmacılar ışığında inceleyerek, (ii) eser cephelerinin üç katmanlı fraktal analizlerinin yapılması ve matematiksel tanımlarının sağlanması ve (iii) son olarak Sinan mimarisi üzerinden yapılan kavramsal tartışmalar bağlamında sayısal analizlerin dönemsel farklılıklar açısından ele anılarak karşılaştırılması oluşturmaktadır. Makale, Sinan\\\'ın dönemsel evrimini ve bıraktığı kültürel mirası niceliksel yöntemlerle çözümlemekte ve hesaplamalı analizlerin mimarlık alanında ne kadar yol gösterici olabileceğini ortaya koymaktadır. Ayrıca, çok katmanlı fraktal analizin, mimari eleştiri ve değerlendirme süreçlerinde nasıl önemli bir araç olarak kullanılabileceği bu çalışma ile gösterilmiştir.
Keywords : Fraktal analiz, Matematik ve Mimari, Mimar Sinan, Şehzade Camii, Selimiye Camii, Süleymaniye Camii

ORIGINAL ARTICLE URL