Turizm alanlarına yönelik yer bağlılığı ölçeği geliştirilmesi–geçerlik güvenirlik çalışması

Authors : Sinem Kızılaslan, Özcan Demir

Pages : 2635-2649

Doi:10.17341/gazimmfd.1659083

View : 95 | Download : 64

Publication Date : 2025-12-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Yer bağlılığı, insanların mekânlarla kurdukları olumlu duygusal bağ şeklinde ifade edilmektedir. Yer bağlılığı kapsamında geliştirilen ölçekler genel olarak belirli bir yer ve kullanıcıları arasındaki halihazırdaki bağı ölçmek için hazırlanmıştır. Oysa zaman içerisinde fiziksel çevrede meydana gelen değişimlere paralel olarak yer bağlılığında da farklılaşmalar olacaktır. Turizm alanları, mekân kullanımlarında radikal değişimlerin söz konusu olduğu yerlere örnektir. Çalışma kapsamında turizm alanlarına yönelik olarak yer bağlılığı ölçeği geliştirilerek fiziksel çevredeki değişimle yer bağlılığında meydana gelen dönüşümün ortaya koyulması hedeflenmiştir. Çalışma Ondokuz Mayıs Üniversitesi Sosyal ve Beşeri Bilimler Araştırmaları tarafından 29.11.2024 tarih ve 2024-1143 sayılı Etik Kurul İzni kapsamında gerçekleştirilmiştir. Yapılan geçerlik ve güvenirlik çalışmalarıyla 5’li Likert ölçeği geliştirilmiştir. Pilot uygulama önemli bir turizm alanı olan Şanlıurfa’ da yapılmıştır. Ölçek geliştirilmesi amacıyla Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) için 237 kişi ile ve Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) için 236 kişi ile uygulama yapılmıştır. Ölçeğin DFA uyum indeksleri tabloda verilmiştir. Ölçek geçerliliği kriterlerine göre Göbeklitepe’nin güncel kullanımıyla ilişkili olarak yer bağlılığı için Kikare uyum iyiliği (3,883), RMR (0,049), GFI (0,875), AGFI (0,803) ve CFI (0,929); Göbeklitepe’nin geçmiş kullanımıyla ilişkili olarak yer bağlılığı için Kikare uyum iyiliği (4,446), RMR (0,082), GFI (0,901), AGFI (0,825) ve CFI (0,896) olarak hesaplanmıştır.
Keywords : Yer bağlılığı, turizm alanları, ölçek geliştirme, Göbeklitepe, çevresel psikoloji

ORIGINAL ARTICLE URL