Kavalalılar Hakimiyeti Döneminde İbrahim Paşa’nın Ayıntab’daki Faaliyetleri

Authors : İsmail Hakkı Üzüm, Zeynel Özlü

Pages : 119-132

Doi:10.71353/gunaad.1717482

View : 45 | Download : 27

Publication Date : 2025-06-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Mehmet Ali Paşa, Mısır valiliğini elde ettikten sonra Mısır’da kalıcı bir veraset kurmak, Mısır’ı dış tehditler korumak ve Mısır’da yapmış olduğu reformlara kaynak bulmak amacıyla yayılmacı bir politika yürütmüştür. 1821 yılında Mora’daki isyanın bastırılması hususunda Sultan II. Mahmut ile birlikte hareket eden Mehmet Ali Paşa, Navarin faciasıyla büyük bir kayıp yaşamış ve Suriye-Filistin ile ödüllendirilmemesi sonucunda ilişkileri bozulmuştur. Böylece Mehmet Ali Paşa, Osmanlı topraklarını elde etmeye çalışmıştır. 2 Kasım 1831 tarihinde İbrahim Paşa komutasındaki Mısır ordusu Suriye bölgesine doğru harekât etmiştir. İbrahim Paşa, Humus Muharebesi’nde başarı sağlayarak Suriye-Filistin bölgesinin tamamını ele geçirmiş ardından Belen, Gülek ve Konya’da Osmanlı kuvvetlerini mağlup ederek Kütahya’ya kadar ilerlemiştir. 5 Mayıs 1833 tarihinde Sultan ile vali arasında resmi yazışmalar olmadan bir uzlaşma gerçekleşmiştir. Kütahya Uzlaşmasına göre Suriye-Filistin bölgesi ile Anadolu’nun güneyinde belirli kısımlar İbrahim Paşa idaresinde Kavalalılar Hanedanı’na bırakılmıştır. Bu kapsamda Ayıntab yaklaşık 10 yıl boyunca İbrahim Paşa’nın yönetiminde kalmıştır. İbrahim Paşa, kendi yönetiminde bulunan bölgelerde önemli reformlar gerçekleştirirken babasının özellikle asker talebini karşılamaya çalışmıştır. Söz konusu asker toplama işlemleri Ayıntab’da da sert bir şekilde gerçekleşmiş ve Ayıntab halkı ile İbrahim Paşa arasındaki mücadeleler Nizip Savaşı’na kadar devam etmiştir. Yapılan bu çalışmada İbrahim Paşa’nın Ayıntab yönetimi ve Mısır ordusunun Ayıntab’daki varlığı arşiv belgeleri üzerinden ele alınmıştır.
Keywords : Kavalalılar Hanedanı, Ayıntab, zorunlu askerlik, İbrahim Paşa, Nizip Savaşı

ORIGINAL ARTICLE URL