Yapısalcı Perspektiften Uluslararası Ekonomi Politik: Marx’tan Gramsci’ye

Authors : Gökhan Adıgüzel

Pages : 24-34

View : 47 | Download : 12

Publication Date : 2025-06-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Ekonomi ile politikanın karşılıklı etkileşimine dayanan Uluslararası Ekonomi Politik (UEP), çoğunlukla devlet, piyasa ve toplum aktörleri arasındaki ilişkiye odaklanmaktadır. UEP içerisinde çeşitli yaklaşımlar olmakla birlikte genellikle üçe ayrılmaktadır. Bunlar: merkantalizm, liberalizm ve yapısalcı yaklaşımdır. Merkantalizm, ticareti sıfır toplamlı bir oyun olarak görür ve devletin korumacı ekonomi politikaları izlemesi gerektiğini savunur. Liberalizmin temel yaklaşımı, “bırakınız yapsınlar” şeklindedir, serbest piyasayı savunur ve devletin ekonomiye müdahale etmemesi gerektiğini öne sürer. Yapısalcı yaklaşım ise, bu iki düşüncenin de tam karşısında bir pozisyon almaktadır. Yapısalcı yaklaşım kapitalist sistemin sömürüye dayandığını ve adaletsiz olduğunu savunurken devlete ekonomiyi kontrol eden bir rol vermektedir. Yapısalcı yaklaşım sanayileşmenin yoğunlaştığı on dokuzuncu yüzyılda Marx’ın öne sürdüğü fikirlere dayanmaktadır. Her ne kadar Marx’ın fikirlerine dayansa da yapısalcılık yaklaşımı yeknesak bir fikirler bütünlüğü ifade etmemektedir. Bu çerçevede tedrici bir sosyalist strateji izleyen Gramsci’nin fikirleri önemlidir. Gramsci hegemonya, sivil toplum, yapı ve üst yapı gibi analizleriyle yapısalcı yaklaşım içerisinde özgün bir konuma sahiptir. Bu çalışma, Marx ve Gramsci’nin öne sürdüğü fikirler çerçevesinde yapısalcı yaklaşımın UEP içerisindeki konumunu ortaya koymayı amaçlamaktadır
Keywords : Uluslararası ekonomi politik, yapısalcı yaklaşım, Marx, Gramsci

ORIGINAL ARTICLE URL