20. Yüzyıl Bestekârlarından Leon Hancıyan ve Karcığar Makamındaki Eserlerinin Makamsal Tahlili

Authors : Seda Yalman
Pages : 76-95
Doi:10.21547/jss.1500475
View : 59 | Download : 32
Publication Date : 2025-01-28
Article Type : Research Paper
Abstract :20. Yüzyıl Türk Mûsikîsinin bestekârlarından olan Leon Hancıyan birçok formda eser besteleyerek klasik Türk Mûsikîsi repertuvarının gelişip zenginleşmesine büyük katkılarda bulunmuş önemli bir musikişinastır. Mûsikînin inceliklerini, nazari ve pratik yönlerini kendi kendine öğrenmesinin yanı sıra, bildiği eserlerin fazlalığıyla tanınmıştır. O dönemin yetişmiş ve ün yapmış musikişinaslarının büyük çoğunluğunun ders aldığı Leon Hancıyan, 19. ve 20. yy. başlarında yaşamış olan birtakım bestecilerimizin çalışmalarına nitelikli bir kaynak olmuştur. Bu araştırma Türk Mûsikîsinin yaygınlaşmasına önemli katkılarda bulunan Leon Hancıyan’ın şarkı formunda bestelenen Karcığar makamındaki üç eserinin makam unsurları açısından tahlilini ve de hayatına, eserlerine yönelik bilgilere ilişkin değerlendirmeleri kapsamaktadır. Nitel araştırma yöntemi ile incelenen bu çalışmada ulaşılan veriler, doküman tahlili ile yüzde hesabı ve makam tahlili yapılarak incelenmiştir. Araştırmada, Onur Akdoğu’nun makam analizi yöntemi uygulanmıştır. Araştırma sonucunda Hancıyan’ın en çok Şarkı formunda eserinin bulunduğu, eserlerinde en çok Aksak Semai usulünü işlediği ve makam olarak en çok Suzinak makamını ele aldığı tespit edilmiştir. Ayrıca Hancıyan’ın makamsal tavrının anlaşılması bakımından örnek alınan Karcığar makamındaki eserleri makam unsurları yönünden tarih içerisindeki nazari tarifler ile mukayese edilmiştir. Bu karşılaştırmada Hancıyan’ın eserlerinin Kantemiroğlu’nun tarifi ile tam olarak uyum göstermediği, İsmail Hakkı Bey, Ekrem Karadeniz ve Tanburi Cemil Bey’ in tarifleri ile çoğunlukla benzerlik gösterdiği, Rauf Yekta, Suphi Ezgi ve Hüseyin Sadeddin Arel’in tariflerinin de makam seyrinin anlaşılması bakımından önem arz eden perdelerden bahsetmemesi yönüyle yetersiz kaldığı belirlenmiştir.
Keywords : Leon Hancıyan, Makam Analizi, Şarkı.

ORIGINAL ARTICLE URL