Searle'ün Zihin Felsefesinde Nörobiyolojik Açıklama ve Ontolojik İndirgeme Problemi Bağlamında Bilinç-Beyin İlişkisi

Authors : Vedat Çelebi

Pages : 1098-1110

Doi:10.21547/jss.1637172

View : 225 | Download : 183

Publication Date : 2025-07-18

Article Type : Research Paper

Abstract :Searle zihin felsefesinde, genel anlamıyla zihin-beden, daha özelinde bilinç ve beyin arasındaki ilişkinin açıklanması problemine hem geleneksel materyalistlerin hem de düalist yaklaşımların düşüncelerini eleştirerek ve onların eksik taraflarını ortaya koyarak çözüm aramaktadır. Dolayısıyla Searle, zihin felsefesindeki problemlerin çoğunun materyalist ve düalist kelime dağarcığını kullanmaktan kaynaklandığını ve bu dağarcığın, bilinç problemini çözmeye giden yola işaret etmediğini düşünür. Bu noktada Searle, bilince ait olguların açıklanmasının, bu geleneksel kelime dağarcığını kullanmadan da mümkün olduğunu göstermeye çalışır. Çözümü de düalizm ile materyalizmin ikisinin birden reddedilmesinde ve bilincin biyolojik bir fenomen olarak ele alınması gerektiğini savunan yaklaşımın bir ifadesi olan biyolojik doğalcılık argümanında görür. Sonuç olarak Searle, zihin felsefesinde zor problem olarak nitelenen bilinç ve bilince ait öznel deneyimlerin beyinde nasıl gerçekleştiğinin açıklanması problemine ilişkin, düalizm ve materyalizmin çelişkilerine düşmeden biyolojik ve nörobiyolojik temelli bir açıklama sunar ve biyolojik doğalcılık argümanını ortaya koyar. Bu doğrultuda çalışmamızda ilk olarak Searle açısından bilincin nedensel ve ontolojik olarak indirgenebilir olup olmadığı tartışması ve bilincin nesnel-bilimsel açıdan açıklanması problemi ele alınacaktır. Sonrasında Searle’ün bilinç kuramından hareketle bilinç-beyin problemine olan yaklaşımı ve bu problemin çözümünde en büyük engel olarak gördüğü düalizm ve materyalizm yaklaşımlarına yönelik eleştirisi çerçevesinde bunlara alternatif bir çözüm olarak önerdiği biyolojik doğalcılık argümanı nörobiyolojik bir bakış açısıyla ortaya konulacaktır.
Keywords : Searle, zihin felsefesi, nörobiyoloji, beyin, bilinç

ORIGINAL ARTICLE URL