Abdulkahir el-Cürcani Dönemine Kadar Lafızcılık Saikiyle Belagat İlminin Müstakilleşmesi

Authors : İbrahim Akgün, Nurullah İrven

Pages : 892-911

View : 49 | Download : 33

Publication Date : 2024-12-22

Article Type : Research Paper

Abstract :Özet Bu çalışma belagat ilminin lafızcılık saikiyle gelişimi üzerine yoğunlaşmıştır. Belagat ilmi daha ilk dönemlerde bir zevk olarak mevcuttu. Fakat zamanla farklı milletlerin İslam ile tanışmaları ile dilde olan hakimiyet fertler nezdinde yok olmaya başladı. İlerleyen zaman içinde dildeki selika nahiv gibi işlevlerin unutulması veyahut yanlış kullanılması ortaya çıktı. Bunların esas yansıması kuran-ı kerimde görünmekteydi. Hususen Kuran-ı Kerim’in i’câzı sahasında daha zahir oluyordu. Bu durum Sarfe teorisine kapı aralıyordu. Zira i’cazın anlaşılamayacağı kanaati inancı önünde görünce adeta İcazı hz. Peygamber dönemine has kılmaya sevk etti. Bu durum icazın var olduğunu ve ispatının mümkün olduğu görüşünde olan kimseleri hareke geçirmiştir. Böylece ilk belâğî gelişimin tespit ve tahrir dönemi başlamış oldu. Nazzam’ın başını çektiği sarfe teorisine karşı talebesi cahız kuranın i’cazının ispatı yolunu geliştiriyordu. Sonraki dönemlerde gelen er-Rummânî , İbn Sinan el-Hafâcî gibi mutezile alimleri devam ettirmişler. Ancak onların çalışmaları lafız eksenli olmakla birlikte mana canibine de yaklaşmalarını sonuç vermiştir. Çalışmamız bir giriş iki kısım ve sonuçtan oluşmaktadır. Giriş kısmında belagat ilminin Abdulkâhir el -Cürcani dönemine kadar ilk süreci kısaca ele alındıktan sonra birinci kısımda belagatin tespit ve tahrir dönemleri ele alınıştır. İkici bölümde ise Abdulkâhir dönemi ele alınarak belagat ilminin mana ekolü ile evci alasını bulduğuna işaret edilmiştir. Anahtar kelimeler Abdulkâhir el-Cürcani, Belagat İlmi, Belâğî İ’câz, Lafızcılık, Sarfe ekolü,
Keywords : ABDULKAHİR EL-CÜRCANİ, BELAGAT İLMİ, BELAGİ İ'CAZ, SARFE EKOLÜ

ORIGINAL ARTICLE URL