Tebdil-i Kıyafetten Araba Seyranlarına: Sultan II. Abdülhamid’in Araba Seyahatlerinden Kesitlerle Başkent İstanbul’da Yapılan Bazı Düzenlemeler

Authors : Makul Yıldırım

Pages : 1099-1119

View : 54 | Download : 19

Publication Date : 2024-12-22

Article Type : Research Paper

Abstract :Osmanlı Devleti’nin erken dönemlerinde padişahlar yapılması zorunlu olan birkaç dini merasim dışında padişah kimlikleri ile halka pek görünmezlerdi. Ancak kamusal alan ile ilgili gerekli düzenlemelerin yapılabilmesi için halkın yakından gözlemlenmesi gerektiğini düşünen bazı padişalar tebdil-i kıyafet saraydan çıkmışlardır. Tebdil-i kıyafet ile halkın arasına karışan bu padişahlar düzenlenmesi gereken hususları yakından takip etme olanağı bulmuşlardır. Halk hakkında malumat toplamanın bir diğer yolu ise devlet tarafından görevlendirilen şahısların halkın arasına karışmak suretiyle edindikleri bilgiler neticesinde hazırladıkları raporlar olmuştur. Kentin durumu ile ilgili malumat sahibi olmayı önemseyen Osmanlı padişahlarından biri olan Sultan II. Abdülhamid döneminde yaygın bir hafiyelik ve jurnal örgütünden istifade edilmiştir. Tebdil-i kıyafet gezme ve jurnaller dışında kamusal alanı yakından gözlemlemenin bir yolu da padişahların çeşitli vesilelerle kent içinde araba ile yaptıkları seyahatler olmuştur. Kendini saraya hapseden bir padişah olarak eleştirilen Sultan II. Abdülhamid, katılması gereken merasimlere gidiş ve dönüşleri esnasındaki güzergâh boyunca gözlemleyebildiği kent yaşamına karşı ilgisiz kalmamıştır. Seleflerinin aksine Cuma selamlığı dahil bütün merasimlere araba ile katılan Sultan II. Abdülhamid, yolculuk esnasında güzergâh boyunca gözlem yapmış ve saraya döndükten sonra tespit ettiği sıkıntılar ile alakalı düzenlemeler yapılmasını emretmiştir. Çalışma bu detaylar özelinde şekillenmiş olup konu ile alakalı arşiv belgeleri ile telif eserlerden istifade edilmiştir.
Keywords : Osmanlı Devleti, II. Abdülhamid, İstanbul, Araba.

ORIGINAL ARTICLE URL