İbn ‘Uneyn’in Hayatı ve Şiirlerindeki Mersiyeler

Authors : Şemsettin Uçkan

Pages : 452-477

View : 54 | Download : 43

Publication Date : 2025-06-21

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışmada, 12. ve 13. yüzyıllarda yaşamış olan hiciv şairi İbn ‘Uneyn (1183-1233) ve onun mersiye türündeki şiirleri incelenmiştir. Zengîler ve Eyyûbîler dönemlerinde yaşamış olan şair, hiciv yeteneğiyle tanınmış ve insanların eleştirisini yapması nedeniyle Şam’dan sürgün edilmiştir. Sürgününden sonra, vatanına dönebilmek için dönemin önde gelen isimlerine methiyeler yazarak bir araç olarak kullanmıştır. İbn ‘Uneyn, divanında ağırlıklı olarak medih, hiciv, ihvâniyyât ve luğaz türlerinde şiirler kaleme almıştır. Çalışmada, öncelikle İbn ‘Uneyn’in hayatı, edebi kişiliği ve divanının genel özellikleri ele alınmış, ardından Arap şiir geleneğinde önemli bir yere sahip olan mersiye türünün kısa bir tarihçesi sunulmuştur. Mersiye, genellikle önemli şahsiyetler veya şairin kişisel hayatında derin izler bırakan kişiler için yazılan, ağıt niteliğindeki şiirlerdir. İbn ‘Uneyn’in divanında yalnızca üç mersiye şiiri bulunmakla birlikte, bu alandaki sınırlı fakat etkileyici üretimi dikkat çekmektedir. Son olarak çalışmada İbn ‘Uneyn’in mersiyelerinin yazılma nedenleri incelenmiş ve kasidelerde kullandığı bazı belagat sanatları üzerinde durulmuştur. Şairin mersiyelerinde, klasik Arap edebiyatında yaygın olarak kullanılan teşbih, mecaz, istiare ve mübalağa gibi edebi sanatlardan faydalandığı gözlemlenmiştir.
Keywords : Arap Dili ve Belagati, İbn ‘Uneyn, Mersiye, Kaside, Şiir, Dımaşk

ORIGINAL ARTICLE URL