İmam Mâtürîdî’nin Bilgi Anlayışına Modernizim Bağlamında Bir Yaklaşım

Authors : Mustafa Yalçınkaya, Bilgenur Çöpür

Pages : 852-880

View : 155 | Download : 156

Publication Date : 2025-12-20

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışmada, İmam Mâtürîdî’nin din ve akıl ilişkisini nasıl dengelediğini ve modern dünyada akılcı bir İslâm yorumu geliştirdiğini incelemektedir. İslâm’ın evrensel ilkelerinin modern dünyada nasıl yorumlanması gerektiği sorusuna Mâtürîdî’nin akıl ve vahiy arasındaki uyumu sağlama çabasıyla bir çözüm önerilmektedir. Bu anlayış, sadece bireysel hayatı değil aynı zamanda toplumsal düzeyde adalet, siyaset ve ahlâk gibi temel kavramların doğru anlaşılmasını da sağlamaktadır. Mâtürîdî’nin İslâm düşüncesine kattığı bu akılcı yaklaşım Türk dünyasında ve genel olarak İslâm dünyasında karşılaşılan sosyal, kültürel ve siyasal sorunların çözülmesinde önemli bir kaynak teşkil etmektedir. Günümüzde rasyonalizm, sekülerleşme, küreselleşme ve dijital teknolojinin etkisiyle Müslüman toplumlar yeni dini sorularla karşı karşıya kalmaktadır. Batı medeniyetinin manevî temellerden yoksun olan buhranlı yapısının aksine İslâm medeniyeti, iman, adalet ve ahlâk temellerine dayanan bir medeniyet arayışını öne sürmektedir. Bu bağlamda Mâtürîdî’nin akıl temelli yaklaşımı dinî değerlerin korunarak çağdaş problemlere çözüm üretilmesine olanak tanır. Çalışmada İmam Mâtürîdî’nin her asırda akıl ve vahyi dengeli bir biçimde kullanarak İslâm düşüncesinin gelişmesinde nasıl bir metodoloji sunduğunu ve bu metodolojinin günümüz dünyasında nasıl bir ışık tuttuğunu ele almaktadır. Ayrıca Türk dünyasında yaşanan kimlik arayışlarının İslâm’ın evrensel ilkeleri ile uyumlu bir şekilde çözülmesi için Mâtürîdî’nin düşüncelerine yeniden dönüşün önemi tartışılmaktadır. Mâtürîdî’nin düşünce geleneği hem bireysel hem de toplumsal düzeyde adaletin, siyaset ve ahlâkın yerli yerine konulması gerektiğini savunmuş ve bu ilkeler üzerine bir medeniyet tasavvuru ortaya koymuştur. Onun akılcı yöntemi çağdaş dünyada dinin doğru anlaşılmasına ve çağın gereksinimlerine uygun bir din anlayışının geliştirilmesine yardımcı olmaktadır. Türk dünyasında ve tüm İslâm dünyasında medeniyetin inşa edilmesi için Mâtürîdî’nin akıl-nakil ilişkisini temel alan düşüncelerine yeniden yönelmek dini yorumlamada yeni bir ufuk açabilir.
Keywords : Mâtürîdî, Modernizm, Küreselleşme, Bilgi, Akıl, Nakil.

ORIGINAL ARTICLE URL