Bilişsel Buradalık Ölçeği Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

Authors : Ahmet Cançelik, Arif Altun
Pages : 109-130
Doi:10.52528/genclikarastirmalari.1610345
View : 203 | Download : 176
Publication Date : 2025-08-31
Article Type : Research Paper
Abstract :Bu araştırmada sorgulama topluluğu modelinin bilişsel buradalık alt boyutu, bilişsel buradalık ölçeği şeklinde bağımsız bir yapı olarak incelenmiş ve farklı demografik değişkenlerle ilişkisi araştırılmıştır. Çalışma grubu, bir kamu kurumunun dört farklı bölgesinde görev yapan 825 çalışandan oluşmaktadır. Ölçeğin psikometrik özelliklerini test etmek amacıyla yapı geçerliğini güçlendiren iki aşamalı faktör analitik yaklaşım benimsenmiş ve örneklem açımayıcı faktör analizi ve doğrulayıcı faktör analizi için rassal olarak iki gruba ayrılmıştır. Veriler, sorgulama topluluğu ölçeğinin bilişsel buradalık alt boyutu kullanılarak toplanmış ve demografik bilgiler kurumsal kaynak yönetim sisteminden elde edilmiştir Yapılan analizler sonucunda ölçeğin tek faktörlü yapısı doğrulanmış ve toplam varyansın %74.399’unu açıkladığı belirlenmiştir. Ölçek yüksek düzeyde güvenirlik (.969) göstermiş ve doğrulayıcı faktör analizi sonuçları, yapının mükemmel uyum değerlerine sahip olduğunu ortaya koymuştur. Araştırma örnekleminden elde edilen bulgulara göre bilişsel buradalık düzeyinin cinsiyet, yaş, görev yeri ve ünvan gibi demografik değişkenlerden bağımsız olduğu tespit edilmiştir. Bu sonuçlar, çevrim içi öğrenme ortamlarının tasarımı ve değerlendirilmesinde bilişsel buradalığın bağımsız bir yapı olarak ele alınmasının önemini vurgulamaktadır. Bulgular, daha önce literatürde çoğunlukla üniversite öğrencileri ile uygulanan sorgulama topluluğu ölçeğinin bilişsel buradalık alt boyutunun bu çalışmada genç ve yetişkin çalışanların hizmet içi eğitimlerinde de çevrim içi öğrenme ortamlarında öğrenenlerin eleştirel düşünme, anlam oluşturma ve sorgulama süreçlerini ölçen geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olarak işlev gördüğünü göstermektedir.
Keywords : Bilişsel Buradalık, Sorgulama Topluluğu Modeli, Çevrim içi Öğrenme

ORIGINAL ARTICLE URL