Sınıf İçi Konuşmaların Bir Analizi: Diyalojik mi Monolojik mi?

Öğrenmenin gerçekleşmesinde sınıfta kullanılan dilin karakteri oldukça önemlidir. Uluslararası literatürde diyalojik öğretimi konu edinen çok sayıda araştırmaya rastlanırken Türkiye’de sınırlı sayıda çalışma bulunmaktadır. Bu araştırmanın temel amacı öğretmenlerin sınıflarında nasıl bir dil kullandıklarını diyalojik öğretim açısından analiz etmek ve diyalojik öğretimi geliştirmeye yönelik öneriler geliştirmektir. Araştırma nitel yaklaşımla betimsel tarama modeline uygun olarak gerçekleştirilmiştir. Çalışma kapsamında yer alan sınıflarda, öğrenme – öğretme sürecinde gerçekleşen konuşmaların diyalojik bir yapıya sahip olup olmadığı tespit edilmiştir. Gönüllü olarak araştırmaya katılan sınıf öğretmenlerinin Türkçe ve Sosyal Bilgiler derslerindeki sınıf içi konuşmaları kayıt altına alınmış ve her bir kayıt Reznitskaya’nın 2012 belirlediği göstergeler dikkate alınarak analiz edilmiştir. Yapılan analiz sonucunda diyalojik öğretimin göstergeleri olan otorite, sorular, geri bildirim, üst-düzey tepkiler, açıklama ve işbirliği boyutlarında sınıf içi konuşmaların monolojik boyuta yakın olduğu tespit edilmiştir. Diyalojik konuşmaların gerçekleştirilebilmesi için öncelikle onun bir sınıfta olup olmadığının tespit edilmesi ve dikkate alınan göstergeler açısından geliştirmeye yönelik çalışmaların yapılması gerekmektedir.