OSMANLI DEVLETİ’NİN BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI’NA GİRİŞİNDEKİ KRİTİK DÖNEMEÇ: İNGİLİZ BASININA GÖRE GOEBEN VE BRESLAU’NUN OSMANLI DONANMASINA KATILMASI VE RUS LİMANLARINI BOMBALAMASI (10 AĞUSTOS 1914- 29 EKİM 1914)

Authors : İlyas Ak

Pages : 463-496

Doi:10.53718/gttad.1541063

View : 153 | Download : 83

Publication Date : 2024-11-24

Article Type : Research Paper

Abstract :Alman donanmasının Akdeniz birliğindeki iki savaş gemisi Goeben ve Breslau, 6 Ağustos 1914 günü Amiral Souchon komutasında tarafsız İtalya’nın Messina limanını terk ederek boğazdan çıktı. Bu iki kruvazör, Fransız ve İngiliz gemilerinin takibi altındaydı. Almanya; Fransa ve Rusya’dan sonra İngiltere ile de savaşa girince, Goeben ve Breslau için Akdeniz adeta bir kapan haline gelmişti. Bu iki gemi hız ve atış gücü açısından üstün olsalar da düşman kuvvetlerinin sayıca fazlalığı nedeniyle Akdeniz’de, zor duruma düşmüştü. İngiliz Amiralliği gemilerin sadece iki seçeneği olduğunu düşünüyordu. İngilizlere göre gemiler ya Cebelitarık’a yönelerek Atlantik’e açılacaklardı ya da Adriyatik’teki müttefik Avusturya-Macaristan limanlarına gidecekti. Tüm önlemler buna göre alınmıştı. Ancak Goeben ve Breslau beklenmedik bir rota izleyerek İngilizlerin düşünmediği üçüncü seçenek olan, 2200 km ötedeki Çanakkale’ye dümen kırdı. Goeben ve Breslau, dört gün süren kovalamacada hız avantajlarını da kullanarak mesafeyi açtı ve iki dretnot, 10 Ağustos’ta Çanakkale Boğazı önüne geldi. Başkomutan Vekili Enver Paşa’nın emriyle kruvazörler, boğazdan geçip Nara önlerinde demirledi. Dört saat sonra İngiliz savaş gemileri boğaz önündeydi ve onların geçiş talepleri reddedildi. Bu iki kruvazörün Osmanlı limanlarına sığınmasından 29 Ekim’de Rus limanlarını bombalamasına kadar geçen süreç, Osmanlı Devleti’ni Birinci Dünya Savaşı’na sokan olaylar dizisinin başlamasında kilit bir rol oynadı. Bu süreç çalışmanın ana temasını oluşturdu. Bu makale İngiliz basınında Goeben ve Breslau adlı Alman savaş gemilerinin, Osmanlı Devleti’nin Dünya Savaşı’na giriş sürecindeki rolünü, kapsamlı bir şekilde değerlendirmektedir. Çalışma, dönemin gazetelerinde yayımlanan haberler, yorumlar ve analizler üzerinden ilerleyerek, İngiliz basınının olayları nasıl yorumladığını ortaya koymayı amaçlamıştır.
Keywords : Goeben ve Breslau, Birinci Dünya Savaşı, Almanya, İngiltere, Osmanlı Devleti

ORIGINAL ARTICLE URL