TÜRK MİLLİYETÇİLERİNİ BİRLEŞTİRME HEDEFİNE YÖNELİK BİR ÜLKÜ HAREKETİ: MEFKÛRE DERGİSİ

Authors : Özlem Seyhan

Pages : 129-152

Doi:10.53718/gttad.1549330

View : 78 | Download : 35

Publication Date : 2025-01-31

Article Type : Research Paper

Abstract :1912 yılından itibaren teşkilatlı ve sistematik bir şekilde Türklerin yararını gözetmek için çalışan Türk milliyetçileri, Türk Ocakları bünyesinde varlık göstermiştir. Ancak Türk Ocaklarının kapatıldığı 1931 yılından itibaren milliyetçi ideoloji uzun süre tüzel bir teşkilattan mahrum kalmıştır. Nitekim Türkiye’nin çok partili hayata geçmesi ile birlikte doğan özgürlük ortamının etkisiyle pek çok dernek milli gayelerle faaliyete başlamıştır. Türk Milliyetçiler Derneği de böyle bir ortam içerisinde, Türk milliyetçiliğini benimseyen kişi ve dernekleri aynı çatı altında toplamak için harekete geçmiştir. Dernek, kısa sürede büyük bir ilgi ile karşılanmış, Türkiye’nin farklı bölgelerinde şubeler açarak çalışmalarına başlamıştır. Türk Milliyetçiler Derneği, Mefkûre isimli bir dergi çıkararak fikirlerini savunmak ve gelen eleştirilere cevap vermek için uygun bir zemin hazırlamıştır. 1950’li yılların başında faaliyet gösteren dergi Demokrat Parti’nin fikir ve icraatlarını tam bir inanç ve adanmışlıkla savunmakla kalmamış, tek parti döneminde yaşanan aksaklıkları da doğrudan CHP’yi hedef alarak eleştirmekten çekinmemiştir. Öyle ki genç cumhuriyeti ayakta tutacağına inanılan ilke ve inkılaplar, siyasal ve sosyal yenilikleri tam manasıyla kavrayamayan, bilhassa laikliği benimseyemeyen dini hassasiyet sahibi kitleler hem Türk Milliyetçiler Derneğini hem de Mefkûre dergisini yakından takip etmiş, dernek kısa süre içerisinde Anadolu’nun en ücra köy ve kasabalarından dahi taraftar toplamıştır. Demokrat Parti’nin iç politikasını olduğu gibi dış politikasını da takdirle karşılayan dergi çevresi, Amerika Birleşik Devletleri ile Türkiye’nin ilişkilerini geliştirmeye yönelik faaliyetleri desteklerken Sovyetler Birliğine ve her türlü sosyalist komünist fikirlere savaş açmıştır. Sovyetler Birliği’nin Türklerin ezeli düşmanı olduğu tezini savunulurken esaret altındaki Türk boylarının bağımsızlığını kazanması için Türkiye’nin hem politik sahada hem de askeri anlamda destek olmasını isteyecek kadar dönemin realitesinden uzak bir tutum benimsenmiştir. Benzer şekilde NATO’ya üyelik coşkun bir zafer olarak kabul edilirken Kore Savaşı neredeyse İstiklâl Harbi ile eş değer tutulmuştur. Hatta tarih boyunca kahramanlıkları ile bilinen Türk askerinin Kore’de destan yazdığı şeklinde hamasi söylemlere bolca yer verilmiştir. Aynı tarihlerde Kore Savaşı’nın Türkiye’nin meselesi olmadığını, yalnızca komünizm ve sosyalizm gibi fikirlerin Türkiye’yi kurtaracağını savunan solcu kesim ise milliyetçileri bu tutumlarından dolayı şiddetle eleştirmiştir. Nitekim Türkiye’de sağcı ve solcu olarak keskinleşen iki kutup arasındaki kalem kavgası taşlı sopalı öğrenci olaylarına zemin hazırlamıştır. Öyle ki bu dönemde yayınlanan dergilerde farklı ideolojideki kişilerin diğerini vatan haini olarak suçladığı görülmektedir. Nitekim Mefkûre dergisi de sert üslubu ve uzlaşmaz görünen tavrından dolayı gençleri galeyana getirmek, irticayı desteklemek ve cumhuriyetin ilke ve inkılaplarını değersizleştirmek gibi gerekçelerle kısa süre içerisinde kapatılmıştır. 1950 yıllarındaki siyasal, sosyal ve ekonomik gelişmelerine kayıtsız kalmayan dergi, Türkiye’yi Türkçü bir ideolojinin yükselteceğine inanmış ve yayın hayatı boyunca adeta kendini bunu kanıtlamaya adamıştır. Bu çalışmada Mefkûre dergisi özelinde Türk milliyetçilerinin 1950’li yıllardaki birleşme çabaları ve fikirleri dönemin sağcı ve solcu yayınları dikkate alınarak kıyaslamalı olarak incelenmiştir.
Keywords : Antikomünizm, Birlik, Mefkûre, Milliyetçilik, Türkçülük

ORIGINAL ARTICLE URL