ANADOLU COĞRAFYASININ TÜRK İSTİKLAL HARBİ’NDE CEPHE SAVUNMASINDAKİ ETKİSİ: ANADOLU KALESİ (Mayıs 1919- Ağustos 1921)

Authors : Emre Uysal, Ayşegül Şentürk

Pages : 563-578

Doi:10.53718/gttad.1642685

View : 60 | Download : 52

Publication Date : 2025-05-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Türkçe Türk İstiklâl Harbi’nde savunmanın dayanak noktası, düzenli direnişin yanı sıra coğrafî koşulların etkin değerlendirilmesidir. Anadolu Kalesi olarak nitelendirdiğimiz bu coğrafya, üç yandan Anadolu’yu saran sıradağlar vasıtasıyla karasal yaklaşma istikametlerini kısıtlayan bir unsur olarak tarih boyunca kullanılmıştır. Bu durum Türk İstiklâl Harbinde de geçerli olmuş, Doğu ve güney cephelerinde dağ geçitleri işgalleri durdurmada etkili olurken, Ege\\\'deki mücadelede imkânların yetersizliğinin yanı sıra İç Ege\\\'nin coğrafî yapısı nedeniyle Yunan ordusu hemen durdurulamamıştır. Kıyıya bağlı deniz lojistiğine dayanarak işgallerine başlayan İngiliz, Fransız ve İtalyan işgallerinin geçici olduğu analizini yapan Mustafa Kemal Paşa, Gediz Taarruzu ve sonrasında Türk ordusunun sayısal yetersizliklerini görüp genel taarruza geçen Yunanlara karşı, İç Anadolu sınırlarında verilen plato muharebeleriyle üstün gelinebilmesinde coğrafyanın oynadığı rolü Sakarya Muharebesi sonrasına dek yaptığı analizlerinde sık sık vurgulamıştır. Bu çalışmada Türk İstiklâl Harbi sırasında coğrafî şartların ve stratejik değerlendirmelerin savunma ve direniş açısından sahip olduğu önem ve özellikle Anadolu\\\'nun coğrafî yapısının savunmaya olan katkısı vurgulanarak, tarih boyunca kullanılan direniş stratejilerinin, İstiklâl Mücadelesi sırasında da etkin bir şekilde kullanıldığı hususu ele alınmaktadır. İzmir’in işgali ve İç Ege\\\'deki coğrafî koşulların Yunan ordusunun ilerleyişini nasıl etkilediğine değinilmiş ve Türk ordusunun bu süreçte coğrafî avantajları nasıl değerlendirdiği analiz edilerek, coğrafî şartların ve stratejik analizlerin İstiklâl Harbi\\\'ndeki belirleyici rolü ortaya konmak istenmiştir.
Keywords : Türk İstiklal Harbi, Anadolu Kalesi, Yunan İşgali, Sakarya Muharebesi, Strateji.

ORIGINAL ARTICLE URL