HERAKLEİOS DÖNEMİ BİZANS-SASANİ SAVAŞINDA MÜTTEFİK BİR GÜÇ: BATI TÜRK KAĞANLIĞI

Authors : İlhan Aslan
Pages : 679-694
Doi:10.53718/gttad.1715877
View : 149 | Download : 158
Publication Date : 2025-09-29
Article Type : Research Paper
Abstract :7. yüzyılın başı Bizans İmparatorluğu için çok kritik bir dönemdir. 610’da Bizans tahtına çıkan İmparator Herakleios, saltanatının ilk dönemlerinde Balkanlarda Avarlar, Yakın Doğu’da ise Sasanilerin imparatorluk topraklarına yönelik saldırılarıyla mücadele etmeye başlamıştır. Özellikle Sasanilerin Bizans toprakları olan Antakeia, Damaskos, Tarsos, Armenia ve Kudüs gibi kilit bölgeleri ele geçirmesi, Herakleios’u bu büyük tehlikeyi bertaraf etmesi için harekete geçirmiştir. Bunun üzerine Herakleios, 622’de Sasani Kralı II. Hüsrev üzerine ilk seferini tertip etmiş ancak başkent Konstantinopolis’in Avarlar tarafından tehdit edilmesi üzerine geri dönmek zorunda kalmıştır. Avar sorununu geçici olarak halleden imparator, Sasani Kralı II. Hüsrev’in Bizans aleyhindeki tehditkâr girişimlerini engellemek amacıyla 623’te tekrar sefere çıkmıştır. Herakleios hem Anadolu’da hem de Armenia’da II. Hüsrev’e karşı askerî başarılar elde etmiştir. Ancak II. Hüsrev’in Avarlarla anlaşarak Konstantinopolis’i düşürmeye yönelik politikası, Herakleios’u daha önce Bizans’ın müttefikleri olan Batı Türk Kağanlığı’yla tekrar ittifak yapmaya mecbur etmiştir. Herakleios, müttefikleri olan Türklerle birlikte Sasani topraklarına saldırılar yaparak Sasanilerin ele geçirdiği Bizans toprakları üzerinde tekrar egemenlik kurmak istemiştir. Batı Türk Kağanlığı ise Bizans’la müttefik olarak Doğu Kafkasya’daki hâkimiyetini pekiştirmeyi ve bu bölgeleri Sasani etki alanının dışında tutmayı tasarlamıştır. Karşılıklı çıkar esasına dayanan bu ittifak sonucunda Bizans ve Batı Türk Kağanlığı müşterek düşmanları olan Sasanilere yönelik hem askerî hem de diplomatik bir başarı elde etmeyi başarmıştır. Bu makalede, söz konusu ittifakın oluşum süreci ve bununla bağlantılı olarak bilhassa Kafkasya’da meydana gelen olaylar, siyasî ve askerî yönden incelenmeye çalışılmıştır.
Keywords : Bızans, Sasaniler, Batı Türk Kağanlığı, Herakleios, II. Hüsrev.

ORIGINAL ARTICLE URL