TÜRKİYE-LİBYA İLİŞKİLERİ (1960-1969)

Authors : Recep Arslan, Hakan Türkkan

Pages : 975-992

Doi:10.53718/gttad.1756731

View : 51 | Download : 65

Publication Date : 2025-09-29

Article Type : Research Paper

Abstract :27 Mayıs 1960 askeri müdahalesinden sonra Türkiye, Batı ile ilişkilerini aynı şekilde devam ettireceğini belirtmiştir. Öte yandan 1950’den 1960’a kadar iktidarda kalan Demokrat Parti, Arap devletleriyle dostane ilişkiler kurmaya çalışmıştır. 1960 yılı sonrasında da özellikle petrol gibi stratejik maddelerin sağlanması gibi hususların da etkisiyle bu yaklaşım büyük ölçüde devam etmiştir. Libya ile olan ilişkilerde ise tarihsel geçmişin samimiyeti ayrı bir yakınlık oluşturmaktaydı. Türkiye, 1950’li yıllarda Libya’nın devlet teşkilatlanmasına destek vermiştir. Bu da 1951 yılından 1969 yılına kadar Libya Krallığı’nı sürdüren İdris el-Senusi’nin Türkiye’ye karşı sempatisini arttırmıştı. Demokrat Parti Dönemi’nde Libya’nın ekonomisi kötü durumdaydı. Dolayısıyla bu dönemde ilişkiler daha çok Türkiye’nin Libya’yı ekonomik, bürokratik ve askeri konularda desteklemesi şeklinde gerçekleşmiştir. Türkiye’de askeri müdahalenin gerçekleştiği 27 Mayıs 1960’tan, 1 Eylül 1969 Libya İhtilali’ne kadar olan süreçte Libya ile ilişkiler daha geniş alana yayılmıştır. Bürokratik yapılanmasını tamamlayan ve devlet olarak varlığını ortaya koyan Libya, 1960 yıllarının başlarında önemli bir zenginlik kaynağına da sahipti. 1960 yıllarının başlarından sonuna doğru Libya’nın petrol arzı ve geliri kademeli bir şekilde artmıştır. Ülkenin ekonomik olarak kalkınması açısından petrol gelirleri önemliydi. Öyle ki; 1950’li yıllarda Türkiye, Libya’ya karşılıksız ekonomik yardım yaparken, 1960’lı yılların sonunda Libya’dan indirimli petrol alıp ekonomisini dengelemek isteyen bir ülke haline gelmiştir. Libya, 1960 yıllarının sonundan itibaren elde ettiği petrol gelirlerini yatırıma dönüştürmek istiyordu. Bu yatırımların başında şehirlerin yeniden imar edilmesi gelmekteydi. Libya’nın bu konuda ne yetişmiş personeli ne de iş gücü mevcuttu. Libya şehirlerinin yeniden imarında Türk şirketleri, mühendisleri ve işçileri önemli rol üstlenecekti. 1960 yılarının sonlarında iki ülke ilişkileri bu çerçevede gelişecekti.
Keywords : Türkiye, , Libya, , Siyasi, , Ekonomik, Sosyal, , Askeri, , ilişkiler.

ORIGINAL ARTICLE URL