GİRESUN’DA POLİS TEŞKİLATININ KURULUŞU VE SOSYAL YAŞAMA YANSIMALARI

Authors : Cemal Tepe

Pages : 224-241

Doi:10.46849/guiibd.1612255

View : 45 | Download : 73

Publication Date : 2025-12-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Osmanlı Devleti’nin son döneminde salname ifadesiyle “Karadeniz sahilinin en güzel ve en imarlı şehri” olarak bahsedilen Giresun kentinde polis idaresinin ortaya çıkması ve görevlileriyle Giresun nüfusuna kayıtlı ilk polislerin kimler olduğunun tespiti kent tarihi ve kültürü bakımından önem arz etmektedir. Bu çalışmayla birlikte Giresun’da Türk polisinin ilk defa olarak ne zaman teşkilatlanmaya başladığı ve ilk polislerin kimler olduğu tespit edilmiştir. Çalışmanın zaman çerçevesi olarak 1890’ların sonundan 1920’li yıllara kadar uzanan süreç belirlenmiştir. Çalışmada, birinci el kaynaklar kullanılmıştır. Çalışmanın ana kaynağı Osmanlıca tutulan Emniyet Genel Müdürlüğü Arşivi’ndeki personel kütük defteri ve personel özlük dosyalarıdır. Bu kapsamda ilk olarak Trabzon vilayetinde görevli polis mensuplarından Giresun nüfusuna kayıtlı personeller belirlenmiştir. Ardından personel özlük dosyalarına bakılmıştır. Diğer taraftan da Trabzon Vilayet Salnamelerinden Giresun kazasında görevlendirilen polis mensuplarının künye bilgileri incelenmiştir. Mevcut polis kimlikleri üzerinden doğum yeri ve yılı üzerinden mesleğe giriş yılları, milli ve dini aidiyetleri, mahalleleri, almış oldukları eğitim düzeyi ile askerlik durumları, rütbe veya terfi durumları, mesleki başarı ve cezai durumları irdelenmiştir. Teşkilatın görev alanlarının belirlenmesiyle kentteki toplumsal düzenin sağlanmasında polisin aktif rol oynadığı, ödül ve ceza mekanizmalarının ise hem bireysel hem de kurumsal düzeyde disiplini sağlamak için kullanıldığı görülmektedir. Bu bağlamda polis teşkilatının gelişimi, sadece bir güvenlik meselesi değil, aynı zamanda Giresun kentinin toplumsal ve sosyolojik yapısının şekillenmesinde önemli bir etken olmuştur. Bu çalışma, Giresun polis teşkilatının tarihsel ve sosyolojik boyutlarını ortaya koyarak, dönemin toplumsal yapısını ve idari mekanizmalarını anlamaya yönelik değerli bir katkı sunmaktadır.
Keywords : Giresun Kenti, Emniyet Teşkilatı, Osmanlı Polisi, Güvenlik

ORIGINAL ARTICLE URL