Türkiye’de Gri Evliliklerin Demografik Analizi

Authors : Şükrü Türköz
Pages : 278-297
Doi:10.31592/aeusbed.1802367
View : 41 | Download : 58
Publication Date : 2026-02-28
Article Type : Research Paper
Abstract :Bu çalışma, Türkiye’de orta yaş sonrası bireylerin gerçekleştirdikleri evlilikleri demografik açıdan incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmada öncelikle yaşlanmayla birlikte saçların grileşmesi metaforundan esinlenilerek orta yaş sonrası (50 yaş ve üzeri) bireylerin gerçekleştirdiği evlilikleri tanımlamak üzere “gri evlilik” kavramının kullanılması önerilmektedir. Bu kavramsal öneri üzerine inşa edilen ve doküman analizi yöntemiyle hazırlanan çalışmada, Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) 2001-2024 dönemine ait evlenme istatistiklerinden yararlanılmıştır. Çalışma kapsamında Türkiye’de gri evliliklerin demografik eğilimleri cinsiyet, yaş grupları, eşin evlenmeden önceki medeni durumu ve iller düzeyindeki değişkenlere göre analiz edilmiştir. Bulgular, Türkiye’de genel evlenme oranlarında son yirmi beş yılda belirgin bir düşüşe işaret ederken, gri evliliklerin sayısında ve genel evlilikler içerisindeki oranında istikrarlı bir artış yaşandığını göstermektedir. Verilere göre Türkiye’de gri evlilikler ağırlıklı olarak “yeniden evlenme” şeklinde gerçekleşmektedir. Bu bakımdan büyük oranda daha önce evlilik deneyimi yaşamış bireyler çoğunlukla boşanma veya eş kaybı sonrasında gri evlilik gerçekleştirmektedir. Demografik analizlerde, gri evliliklerin 50-59 yaş aralığında yoğunlaştığı ve erkeklerin tüm yaş gruplarında kadınlara oranla daha yüksek düzeyde temsil edildiği görülmektedir. Bununla birlikte, erkeklerin yaş ilerledikçe evlenme eğilimlerini daha uzun süre korudukları, kadınlarda ise 60 yaş sonrasında evliliklerin oldukça azaldığı anlaşılmaktadır. Ayrıca, erkeklerin çoğunlukla boşanmış veya hiç evlenmemiş kadınlarla, orta yaş sonrası kadınların ise özellikle boşanmış erkeklerle evlenmeye daha fazla eğilimli oldukları tespit edilmiştir. Son olarak Türkiye’de gri evliliklerin en yoğun görüldüğü iller çoğunlukla Ege, Marmara ve Akdeniz bölgelerinde yer alırken, en düşük gri evlilik oranları Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde bulunan illerde tespit edilmiştir.
Keywords : Gri evlilik, orta yaş sonrası evlilikler, yeniden evlenme

ORIGINAL ARTICLE URL