Krizden Dayanıklılığa: Afet Sonrası Kamu Kurumlarında Aile Dostu İnsan Kaynakları Politikaları

Authors : Ahmet Sarnıç

Pages : 154-169

Doi:10.31592/aeusbed.1809540

View : 10 | Download : 6

Publication Date : 2026-02-28

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışma, afet sonrası kamu kurumlarında geliştirilen aile dostu insan kaynakları politikalarının yönetsel, sosyal ve örgütsel boyutlarını incelemeyi amaçlamaktadır. Afetler yalnızca fiziksel ve ekonomik yıkıma neden olan olaylar değil, aynı zamanda kamu kurumlarının işleyiş biçimlerini, yönetim anlayışlarını ve insan kaynağına bakışlarını köklü biçimde dönüştüren çok boyutlu kriz süreçleridir. Bu bağlamda araştırma, Türkiye’de 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş merkezli depremlerinin ardından kamu yönetimi sisteminin yeniden yapılanma sürecinde “aile” kavramının nasıl temsil edildiğini ortaya koymayı hedeflemektedir. Çalışma, kamu kurumlarının 2023–2024 dönemine ait stratejik plan, faaliyet raporu ve eylem planlarını nitel doküman analizi yöntemiyle incelemiştir. Araştırmada Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı (ASHB), Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD), Sağlık Bakanlığı, Millî Eğitim Bakanlığı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Cumhurbaşkanlığı İnsan Kaynakları Ofisi (CBİKO) ve İçişleri Bakanlığı gibi kurumların belgeleri analiz edilmiştir. Veriler üç aşamada toplanmıştır: belge seçimi, tematik kodlama ve içerik sınıflandırması. Kodlama sürecinde “aile”, “refah”, “psikososyal destek”, “dayanıklılık” ve “çalışan refahı” gibi temalar öne çıkmıştır. Bulgular, afet sonrası dönemde “aile” temasının stratejik belgelerde yalnızca sosyal politika kapsamında değil, kurumsal dayanıklılığın inşasında da merkezi bir unsur olarak ele alındığını göstermektedir. Elde edilen sonuçlara göre, kamu kurumlarının aile dostu politikaları; esnek çalışma modelleri, psikososyal destek programları, barınma ve çocuk bakım hizmetleri, personel motivasyon sistemleri ve iş–aile dengesi düzenlemeleri gibi çok boyutlu uygulamaları içermektedir. Bu politikalar, afet sonrası kamu çalışanlarının psikolojik iyilik hâlini destekleyerek örgütsel bağlılık, performans ve hizmet sürekliliği üzerinde olumlu etkiler yaratmaktadır. Çalışma ayrıca, afet sonrası kamu yönetiminin geleneksel kriz tepkisinden uzaklaşarak insan odaklı ve sosyal refah temelli bir yönetişim anlayışına evrildiğini ortaya koymaktadır. Bu yönüyle araştırma, afet sonrası dönemde kamu kurumlarının sosyal politika perspektifinin aile merkezli bir yapıya dönüştüğünü vurgulamakta ve kamu yönetimi literatürüne insan kaynakları odaklı özgün bir katkı sunmaktadır.
Keywords : İnsan Kaynakları, Kurumsal Dayanıklılık, Afet Yönetimi, Kamu Kurumları, Aile Dostu Politikalar.

ORIGINAL ARTICLE URL