Karadeniz'in Bölgesel Güvenlik Kompleksi olarak İncelenmesi

Literatürde özellikle Soğuk Savaşın bitimiyle daha belirgin hale gelen Karadeniz bölgesi yeni uluslararası ilişkiler kavramlarının geliştirilmesiyle klasik bir güvenlik/politik değerlendirmeyle ele alınamayacağını farklı kavramların iç içe olduğu eklektik bir yapıyla incelenebileceğini göstermiştir. Çünkü bu yeni teorik kavramlarda hem güvenlik kavramı hem de analizi yapılan yapı/aktör görüşü değişmiştir. Bu bağlamda hem bölgesellik hem de bölgesel güvenlik kompleksi kavramlarından ilham alan bu çalışma Karadeniz’i incelemiştir. İki kavramın seçilmesinin nedeni hem bölgeyi yeni bir aktör olarak uluslararası ilişkiler literatürüne sokmayı sağlayan bir teorik çerçeve oluşturması hem de güvenliği klasik askeri güvenlikten çıkarıp, politik, ekonomik, çevre ve toplumsal güvenliği de göz önüne almalarıdır. Bu durum bölge çalışmalarının içeriğini ve kapsamını zenginleştirmiştir. İlk olarak, bölge ülkelerinin ulusal güvenlik hassasiyetlerinin irdelendiği çalışmada devamında örgütsel yapılanmalar ortaya konarak bölgesel güvenlik kompleksi oluşturabilecek tehditler incelenmiştir. Bu bağlamda Karadeniz’in, bazı istisnaları göz önünde bulundurarak, hem bölge olarak kabul edilebileceği hem de bölgesel güvenlik kompleksi oluşturabilecek potansiyele sahip olduğu savunulmuştur. Bu durum Karadeniz’i sui generis bir bölge ve bölgesel güvenlik kompleksi olarak ortaya koymaktadır.