Somut Olmayan Kültürel Miras Bağlamında Çobanlık Mesleği Jargonu: Kozak/Çamavlu Köyü Örneği

Authors : Şaziye Dinçer Bahadır

Pages : 398-414

Doi:10.31592/aeusbed.1652999

View : 117 | Download : 98

Publication Date : 2025-07-31

Article Type : Research Paper

Abstract :İnsanoğlu hayata adım attığı ilk günden bu yana çeşitli aşamalardan geçmiştir. Özellikle besin ihtiyacını karşılayabilmek için önceleri belli hayvanları avlamış, sonrasında bazı hayvanları evcilleştirip onlardan faydalanma yoluna gitmiştir. Bu anlamda at ve koyun Türk kültür tarihi içerisinde ayrı bir öneme sahiptir. At ve koyunun evcilleştirilmesi, konar-göçer Türklerin yaşamının seyrini değiştirmiştir. Aynı zamanda koyunun sürüler hâlinde beslenmesi çobanlık mesleğinin doğmasına zemin hazırlamıştır. Dünden bugüne önemli bir kültür mirası olan çoban ve çobanlık günümüzde yavaş yavaş değerini yitirmeye başlamıştır. Bununla birlikte bu meslekte kullanılan kelimeler de yok olma tehlikesiyle karşı karşıyadır. Bu çalışmada öncelikli olarak yöreye ait kısa bilgi verilmiş ardından çoban ve çobanlığın ne olduğuyla ilgili açıklamalar yapılmıştır. Kozak/Çamavlu Köyü’nde çobanlığın nasıl yapıldığı başlıklar altında açıklandıktan sonra yörede kullanılan çoban terimleri verilmiştir. Kişisel tecrübemizden faydalanarak tespit edilen söz konusu terimler, alfabetik olarak dizilip kökenleri belirlenerek anlamlandırılmıştır. Sonrasında tarama yöntemiyle Derleme Sözlüğü, İlkçağlardan Günümüze Çoban Kültürü I ve Çoban Terimleri Sözlüğü’nde bu terimlerin olup olmadığı belirlenmiştir. Böylelikle somut olmayan kültürel miras bağlamında yöreye ait çoban terimlerinin zenginliği ortaya çıkarılmış ve kayıt altına alınması sağlanmıştır.
Keywords : çoban, çobanlık, çoban terimleri, kültürel miras, Kozak Çamavlu Köyü

ORIGINAL ARTICLE URL