Testlerde Adillik ve Uyarlamalar: Bibliyometrik ve Sistematik Bir Analiz (2000–2024)

Authors : Sevda Çetin, Zeynep Neveser Kızılçim

Pages : 890-909

Doi:10.31592/aeusbed.1773492

View : 86 | Download : 117

Publication Date : 2025-11-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışma, test adilliği ve sınav uyarlamaları üzerine 2000-2024 yılları arasında Scopus veritabanında yayımlanan 63 makaleyi bibliyometrik ve sistematik inceleme yöntemleriyle analiz etmiştir. Amaç, test adilliği çalışmalarının yıllara, ülkelere, dergilere, anahtar kelimelere ve temalara göre dağılımını incelemek ve alana katkıları değerlendirmektir. PRISMA yöntemiyle seçilen makaleler, “test fairness”, “test accommodations”, “access arrangements” ve “disabilities” anahtar kelimeleriyle taranmıştır. Bulgular, test adilliği çalışmalarının 2013 sonrası arttığını, 2019 ve 2023’te sekizer makaleyle zirve yaptığını göstermektedir. ABD (n=101) en fazla katkı sağlayan ülkedir; İngiltere (n=17) ve Avustralya (n=10) takip eder. Türkiye 4 yayınla katkı sağlamıştır. Educational Assessment (n=5) en çok yayın yapılan dergidir. “Assessment”, “fairness” ve “accommodations” en sık kullanılan anahtar kelimelerdir. Sistematik inceleme, çalışmaları beş temada sınıflandırmıştır: dilsel faktörler, sınav uyarlamaları, engelli öğrenciler ve erişilebilirlik, adillik-geçerlilik çerçeveleri ve politika-tarihsel analizler. Sınav uyarlamaları (n=18) en çok çalışılan tema olup, ek süre ve teknolojik araçların erişimi artırdığı, ancak bazen geçerliliği tehdit ettiği belirtilmiştir. Dilsel karmaşıklık, özellikle İngilizce öğrenen öğrencilerde performansı olumsuz etkilerken, evrensel tasarım ve understandardization-standartlaştırma eksikliği- gibi kavramlar teorik katkılar sunmuştur. Öneriler, evrensel tasarıma dayalı esnek uyarlamalar, daha fazla kültürel çeşitlilik odaklı araştırma ve pilot testlerdir. Bu çalışma, eğitimcilere ve politika yapıcılara daha kapsayıcı sınav uygulamaları için rehber sunmayı amaçlamaktadır.
Keywords : Test adilliği, sınav uyarlamaları, engelli öğrenciler, erişilebilirlik

ORIGINAL ARTICLE URL