Sıcak Takip Yetkisi ve Söz Konusu Yetki Çerçevesinde Türk Gümrük İdaresi

Authors : Fatih Köşeli

Pages : 106-127

Doi:10.70490/gumrukticaretdergisi.1644469

View : 42 | Download : 111

Publication Date : 2025-09-09

Article Type : Research Paper

Abstract :Sıcak takip yetkisi, kapsamı esas olarak 1958 tarihli Açık Denizler Sözleşmesi ve 1982 tarihli Birleşmiş Devletler Deniz Hukuku Sözleşmesi ile belirlenen, uluslararası hukukta kabul gören ve kıyı devletinin ulusal düzenlemelerine yönelik ihlalleri deniz egemenlik sahalarının ötesinde de takip etmesini sağlayan bir yetki olup, açık denizlerin serbestliği ve bayrak devletinin münhasır yargı yetkisi ilkelerinin istisnası niteliğindedir. Geçmişte öncelikle bir uluslararası örf adet hukuku kuralı olarak ortaya çıkan yetki, 20’nci yüzyılda uluslararası pozitif hukuk düzenlemelerine konu olmuştur. Kıyı devletine, yabancı bayraklı bir geminin o devletin ulusal düzenlemelerine aykırı hareket ettikten sonra açık denizlere doğru kaçması halinde, kaçan gemiyi başka bir devletin kara sularına girene dek takip etme, durdurma ve yakalama yetkisi tanınmaktadır. Söz konusu yetkinin kullanımı belirli şartlara tabi tutulmuş olup, bu şartlara uyulmaması halinde takibi icra eden devlet açısından sorumluluk doğması mümkündür. Türk Gümrük İdaresi de söz konusu yetkiyi kullanmak açısından ulusal ve uluslararası hukuk kuralları çerçevesinde muktedirdir. Gümrük kontrolleri açısından benzer uluslararası örnekler de mevcuttur. Bu yetkinin kullanım çerçevesinin somut bir şekilde çizilmesi, mevcut kapasitenin beşerî ve teknik boyutta iyileştirilmesi gümrük kontrolleri açısından önemli bir caydırıcılık sağlayabilecektir.
Keywords : Sıcak Takip, Gümrük, Açık denizler

ORIGINAL ARTICLE URL