SEMBOLİK ETKİLEŞİMCİLİK BAĞLAMINDA İDEAL ANNELİĞİN İNŞASI ÜZERİNE NİTEL BİR ÇALIŞMA

Authors : Ayşe Nur Asa, Hasan Güllüpunar

Pages : 1113-1147

Doi:10.19145/e-gifder.1680648

View : 38 | Download : 64

Publication Date : 2025-09-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Sembolik etkileşimcilik perspektifi, bireylerin toplum içerisindeki etkileşiminde anlam üretme süreçlerine odaklanarak, anneliğin bireysel olduğu kadar sosyal bir inşa süreci olduğunu vurgulamaktadır. Bu doğrultuda annelik, bireylerin kendi deneyimleri kadar toplumsal beklentiler ve kültürel normların etkisiyle biçim alan bir kimlik sürecine karşılık gelmektedir. Toplum, anneliği belirli idealler çerçevesinde tanımlarken, bireyler girdikleri etkileşimler dâhilinde bu idealleri benimseyerek ya da direnç göstererek kendi kimliklerini inşa etmektedirler. Bu bağlamda annelerin ‘ideal annelik’ kavramı karşısında kendilerini tanımlama şekilleri ve bu kavram karşısında kendilerini nasıl konumlandırdıkları önemli bir araştırma alanı oluşturmaktadır. Bu çalışmada annelerin kimlik inşa süreçleri sembolik etkileşimcilik çerçevesinde ele alınmakta ve toplumun ideal anneliğin inşasındaki etkisi incelenmektedir. Araştırmanın temel amacı annelerin kendi annelik kimliklerini nasıl inşa ettiklerini, toplumsal beklentilerin bu süreçte nasıl bir rol oynadığını ve annelerin bu beklentilere uyum sağlama veya direnme biçimlerini anlamaktadır. Bu amaç doğrultusunda kartopu örnekleme yöntemiyle ulaşılan on beş anne ile görüşülmüştür. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden biri olan yarı yapılandırılmış görüşme tekniğinden yararlanılmıştır. Veriler tematik analiz yöntemi ile değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgular; anneliğin toplumsal dinamiklerin şekillendirdiği bir kimlik olduğunu göstermektedir. Anneler kendi annelik tarzını oluştursalar dahi, toplumsal beklentilerden etkilenmekte ve ‘ideal annelik’ tanımının baskısına maruz kalmaktadırlar. Bu baskılar, annelerde suçluluk, yetersizlik ve kaygı gibi duyguların ortaya çıkmasına neden olarak kimlik inşa süreçlerini etkilemektedir.
Keywords : Sembolik Etkileşimcilik, İdeal Annelik, Kimlik İnşası, Toplumsal Beklentiler

ORIGINAL ARTICLE URL