Türkiye’nin Kuzeydoğusunda Kar ve Sıcaklık Parametrelerinin Trend ve Korelasyon Analizleri

Authors : Mustafa Arıkan

Pages : 1204-1221

Doi:10.36362/gumus.1638959

View : 168 | Download : 131

Publication Date : 2025-09-29

Article Type : Research Paper

Abstract :İklim değişikliği olarak adlandırılan ve bölgesel farklılıklar gösteren yeni klimatik şartlar, çoğunlukla ısınma, kuraklaşma, iklim olaylarının mevsimsel seyrinde değişme, öngörülemeyen hava olaylarında ve bunların neden olduğu afetlerde artış meydana getirmektedir. Bu yeni klimatik şartlar, yaygın olarak 19.yy’dan bu yana hızla artan insan nüfusunun üretim-tüketim faaliyetlerindeki değişimin çevresel sonuçları olarak değerlendirilmektedir. Daha çok ısınma ve kuraklaşma yönündeki değişimin belirgin olduğu bölgemizde, bu değişimin boyutunu ortaya koyabilmek amacıyla sıcaklık ve kar parametrelerinin zamana bağlı değişimi (trend) ile bu parametreler arasındaki ilişki (korelasyon) analizleri yapılmıştır. Çalışma alanı olarak, sıcaklık ve kar yağışları ile ilgili olası değişimin ve çevresel etkilerinin daha belirgin olacağı, ülkemizin kuzeydoğusunda yer alan Erzurum, Kars, Ardahan ve Iğdır il merkezleri tercih edilmiştir. Bu maksatla Meteoroloji Genel Müdürlüğü’nden elde edilen meteorolojik verilere Mann-Kendall, Sen Eğim ve Yenilikçi Şen trend analizleri ile Spearman rho korelasyon testi uygulanmıştır. Bu analizlerde Excel, Excel XLstad eklentisi ve SPSS yazılımlarından yararlanılmıştır. Yapılan analizler sonucunda genel olarak sahada, farklı trend testlerinin tümünde sıcaklıkların yüksek artış trendinde olduğu, ortalama kar yüksekliği ve karın yerde kalma süresinin azalış trendinde olduğu, kar yağışlı gün sayısının ise Iğdır hariç artış trendinde olduğu anlaşılmıştır. Aynı zamanda yıllık ortalama sıcaklıklar ile kar parametreleri arasında yüksek düzeyde anlamlı ilişki (korelasyon) tespit edilmiştir.
Keywords : İklim Değişikliği, Trend Analizi, Korelasyon Testi.

ORIGINAL ARTICLE URL