Sınır Aşan Taşıyıcı Annelik Yoluyla Dünyaya Gelen Çocukların Vatandaşlığı

Authors : Melis Avşar

Pages : 68-114

Doi:10.32957/hacettepehdf.1601129

View : 266 | Download : 389

Publication Date : 2025-12-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Sınır aşan taşıyıcı annelik yoluyla dünyaya gelen çocukların vatandaşlığının tespiti, devletlerin bu yolla dünyaya gelen çocukların soybağına ilişkin yaklaşımlarındaki farklılıklar ve bu konuda uluslararası düzenlemeler bulunmaması nedeniyle zor olmaktadır. Pek çok hukuk sistemi, Türk hukuku da dahil olmak üzere, çocuğu doğuran kadının anne olduğu (mater semper certa est) kuralını kabul etmektedir. Bu durum, soybağının kurulması ve vatandaşlığın tespiti sırasında problemler yaratmaktadır. Türkiye’de taşıyıcı annelik uygulamalarıyla çocuk sahibi olunması yasaklanmıştır. Bu nedenle, yurt dışında taşıyıcı annelik yoluyla dünyaya gelen çocukların Türk vatandaşlığını ne şekilde kazanabileceği incelenmelidir. Taşıyıcı annelik yoluyla dünyaya gelen bir çocuk, soybağına (jus sanguinis) ya da doğum yerine dayalı olarak vatandaşlık (jus soli) kazanamıyorsa, vatansız kalma riskiyle karşı karşıya kalır. Çocuğun vatansız kalmasının önüne geçilmesi için Türk vatandaşlığını iki hâlde daha kazanması mümkündür. Çocuk müstakbel anne veya baba tarafından evlat edinilirse Türk vatandaşlığını yetkili makam kararı ile kazanabilecektir. Bu da mümkün değilse bu şekilde dünyaya gelen bir çocuğun Türk vatandaşlığını TVK m. 12/1(c) kapsamında, vatandaşlığa alınması zaruri görülenler kapsamında kazanması mümkün olabilecektir. Çocuğun Türk vatandaşlığını kazanması, çocuğun vatandaşlık hakkı ve vatansız kalmasının önlenmesi ilkeleri gözetilerek çocuk merkezli bir yaklaşımla ele alınmalıdır.
Keywords : taşıyıcı annelik, vatansızlık, istisnai yoldan Türk vatandaşlığının kazanılması, kanunilik ilkesi, evlat edinilme yoluyla Türk vatandaşlığının kazanılması.

ORIGINAL ARTICLE URL