TAŞINIR EŞYANIN MALİKİN ELİNDEN RIZASI DIŞINDA ÇIKTIĞI HALLER KAPSAMINDA ALMAN HUKUKUNDA TAZMİNAT BORÇLUSUNA TANINAN “TALEP HAKLARININ DEVRİ” KURUMU (§ 255 BGB) VE TARİHSEL GELİŞİMİ

Authors : Aydın Kaya

Pages : 327-359

Doi:10.32957/hacettepehdf.1567057

View : 72 | Download : 77

Publication Date : 2024-12-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Alman Hukukunda § 255 BGB hükmü ile eşyanın kaybı nedeniyle tazminat ödemekle yükümlü olan kişiler lehine “talep haklarının devri” kurumu düzenlenmiştir. Temeli Roma Hukukuna dayanan ve Ius Commune döneminde önemli değişiklikler geçirdikten sonra 01.01.1900 tarihinde yürürlüğe giren BGB’de yer verilen söz konusu düzenleme ile bir taraftan malikin zararının en kısa sürede giderilmesi amaçlanırken, diğer taraftan tazminat borçlusuna malikin eşyaya bağlı olarak üçüncü kişilere karşı sahip olduğu talep haklarının devri sağlanmaktadır. Talep haklarının devri, zararın, zarardan ilk derecede sorumlu kişi üzerinde bırakılabilmesi için tazminat borçlusuna gerekli hukuki araçları sağlamaktadır. Talep haklarının devri kurumu, aynı zamanda malikin zenginleşme yasağına aykırı şekilde zarardan fazla bir tazminata hak kazanmasını engelleme amacı da taşımaktadır. Talep haklarının devri, yasal devir niteliğinde olmayıp tazminat borçlusuna ödemezlik def’ine benzer haklar vererek, alacaklıyı talep haklarını kendisine hukuki işlemle devretmesi için zorlama imkanı tanımaktadır. Talep haklarının devri, sebebin ortadan kalkması nedeniyle ortaya çıkan sebepsiz zenginleşme (condictio sine causa ob finitam) hükümlerini dışlamamakta olup, söz konusu hükümlerle birlikte uygulanmaktadır.
Keywords : talep haklarının devri, zenginleşme yasağı, sebepsiz zenginleşme, yasal devir, condictio sine causa ob finitam

ORIGINAL ARTICLE URL