Şirketlerin İklimsel Özen Yükümlülüğü ve İklim Kriziyle Mücadelede Karbon Denkleştirme Mekanizmaları

Authors : Özge Yücel Dericiler, Mehmet Aytek

Pages : 234-271

Doi:10.32957/hacettepehdf.1698796

View : 464 | Download : 200

Publication Date : 2025-08-31

Article Type : Research Paper

Abstract :İklim ve çevre hem kendiliğinden hem de insan eliyle değişikliğe uğrar ancak bugün iklim krizi olarak adlandırılan olgu büyük ölçüde insan müdahalesinden kaynaklanır. Sorunun kaynağına inildiğinde ise bireysel düzeyde verilen zararlardan ziyade kurumsal düzeyde verilen zarara, yani şirketlerin ve devletlerin krizdeki payına odaklanmak gerektiği ortaya çıkar. Zira uluslararası raporların da ortaya koyduğu üzere karbon devlerinin ve onlara gerekli alt yapı ve hukuki çerçeveyi sunan devletlerin ortaya çıkan sorun öbeğindeki payı, bireysel sorumluluklarımızla kıyaslanmayacak düzeyde büyüktür. Bu makalede, iklim krizindeki payları ve krizin çözümünde oynayabilecekleri rol çerçevesinde şirketlerin iklimsel özen yükümlülüğü incelenmekte, bu inceleme yapılırken de iklim krizi ile mücadelede bir araç olarak sunulan, halihazırda TBMM’de bulunan İklim Kanunu Teklifi’nde de yer verilen karbon denkleştirme mekanizmaları sorgulanmaktadır. OECD’ye göre son çare olarak başvurulabilecek bir yöntem olan, İş Dünyası ve İnsan Hakları Çalışma Grubunun raporuna göre ise son çare olarak dahi kullanılmaması gereken bir yöntem olan karbon denkleştirmenin Türkiye’de uygulamaya sokulması durumunda, kurulacak sistemin şeffaflık ilkesi doğrultusunda yapılandırılması, denkleştirme kredilerinin yalnızca sınırlı ve belirli koşullar altında kullanılabilir olması, kamuoyunun bu konuda mutlaka bilgilendirilmesi ve karbon dengelemenin alternatif değil diğer politikaları tamamlayıcı ve geçici bir yöntem olarak değerlendirilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.
Keywords : iklim kanunu teklifi, iklim krizi, iklimsel özen yükümlülüğü, iş dünyası ve insan hakları, karbon denkleştirme

ORIGINAL ARTICLE URL