Michel Foucault ve Edward Said’de 'Yazarın Ölümü' Sorunu

Authors : Emine Aydoğan
Pages : 357-371
Doi:10.32600/huefd.1548578
View : 416 | Download : 545
Publication Date : 2025-12-23
Article Type : Research Paper
Abstract :Felsefe tarihinde klasik epistemenin çöküşüyle birlikte insanın doğuşunun mümkün olması gibi aynı şekilde modern epistemenin çöküşüyle birlikte yeni bir episteme olarak dilin doğuşunun söz konusu olduğu ifade edilir. Yaşanan bu paradigma değişikliğinde ya da Kopernik devriminde odak noktası, artık insandan dile kayarken hem kurucu özne fikri merkezsizleştirilir hem de dil merkeze alınır. Artık dil sorunu en önemli sorun olarak adını duyurur. Çağdaş felsefede gerçekleştirilmeye çalışılan bu ‘dile dönüş’e paralel olarak öne çıkan bir tema mevzubahistir. Bu tema ‘Yazarın ölümü’dür. Modern öznenin yerinden edilmesine paralel biçimde yazarın metin üzerindeki otoritesi de sarsılır. Metnin yegâne kaynağı olarak yazarın yüceltilmesi yerine metnin ve okurun yüceltilmesi anlamına gelen, dolayısıyla klasik yazar mitinin ters çevrilmesini ifade eden bu tema en temelde metin, yazar ve okur üçlemesini dile getirdiği gibi arka planında da bir özne problemini barındırır. Bu çok boyutlu problem için seçtiğimiz isimlerden ilki olarak Michel Foucault, modern felsefenin kurucu özne fikrine karşı durmakla kalmayıp insanın ölümünü de ilan eden ve “Yazar Nedir?” yazısı ile yazarın ölümünde önemli bir uğrak olarak görülen önemli bir isimdir. Yani yazarın ölümünde popüler ve aranan bir yüzdür. Diğer taraftan daha çok Postkolonyalizm tartışmaları ve Oryantalizm çerçevesinde çağına damga vuran ve birçok noktada Michel Foucault ile yakınlığı bilinmesine rağmen aynı zamanda ona karşı öznenin geri dönüşü için çabalayan Edward Said ise yaratıcı yazarlık vurgusu ile daha çok janusun diğer yüzünde yer alır. Dolayısıyla çalışmada Michel Foucault ve Edward Said’in ‘Yazarın ölümü’ noktasındaki yaklaşımları ele alınmaya ve tartışılmaya çalışılacaktır.
Keywords : Yazarın Ölümü, Michel Foucault, Edward Said, özne, metinsellik, söylem

ORIGINAL ARTICLE URL