GÜNEYDOĞU ANADOLU PROJESİ’Nİ BEKLERKEN: PROJENİN TAMAMLANMASINI GECİKTİREN FAKTÖRLER ÜZERİNE BİR İNCELEME

Authors : Arda BİLGEN

Pages : 241-270

Doi:10.17065/huniibf.375707

View : 43 | Download : 11

Publication Date : 2019-06-28

Article Type : Research Paper

Abstract :Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP), Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nin su ve toprak kaynaklarını geliştirmek ve Fırat-Dicle Havzası’nda sulama yapmak ve hidroelektrik enerji üretmek adına 1977’de başlatılmış, sonraki aşamalarda çok sektörlü, sürdürülebilir insani gelişmeye dayalı entegre bir bölgesel kalkınma projesine dönüştürülmüştür. Her ne kadar GAP geniş kapsamı; iddialı amaçları; olumlu ve olumsuz etkileri; teknik, siyasi, ekonomik, sosyal, kültürel ve ekolojik boyutlarıyla hem Güneydoğu Anadolu Bölgesi, hem Türkiye, hem de Orta Doğu için hayati önem taşısa da, normal şartlarda 2005 yılında tamamlanması gereken proje 2018 itibarıyla hâlâ tamamlanamamıştır. Resmî verilere göre GAP kapsamındaki enerji projelerinin %74’ünün ve sulama projelerinin yaklaşık %25’inin tamamlanabildiği düşünüldüğünde, projenin yakın gelecekte bitirilebileceğini iddia etmek de güçtür. Bu çalışma, literatürde bugüne kadar ampirik veriler ışığında ve sistematik olarak cevaplanmamış olan “GAP neden tamamlanamıyor?” sorusuna odaklanmaktadır. Buna göre çalışma, Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde 1975–2014 yılları arasındaki tartışmaların, GAP Bölge Kalkınma İdaresi arşivinin ve GAP’ın planlama ve uygulama aşamalarında rol oynamış aktörlerle yapılan 64 derinlemesine görüşmenin analizi sonucu GAP’ı geciktiren başlıca 10 faktör olduğuna işaret etmekte, bu faktörleri detaylı olarak inceleyerek projenin geçmişine, şimdiki durumuna ve gelecekte izleyebileceği yola dair yeni ve daha iyi bir bakış açısı sunmaya çalışmaktadır.
Keywords : Güneydoğu Anadolu Projesi, GAP, GAP Bölgesi, kalkınma, bölgesel kalkınma, gecikme

ORIGINAL ARTICLE URL