Gelir Dağılımında Cinsiyet Etkili mi? Türkiye Özelinde Bir Analiz

Authors : Arınç Boz
Pages : 249-275
Doi:10.17065/huniibf.1500237
View : 111 | Download : 75
Publication Date : 2025-06-25
Article Type : Research Paper
Abstract :Gelir dağılımı konusu çeşitli boyutlarıyla akademide üzerine mutabakata varılamayan bir konudur. Gelir dağılımının boyutlarından biri olan cinsiyetle ilişkisi araştırmanın çıkış noktasıdır. Bu bağlamda, araştırmanın amacı literatürde tartışılagelen gelir dağılımı konusunun cinsiyet ile ilişkili olup olmadığını incelemektir. Cinsiyete yönelik yapılan istatistiki çalışmalarda haneye yönelik veriler ele alınmaktadır. Ancak cinsiyetler arası gelir dağılımı konusu birey bazında verilerle inceleme yapılmasını gerekli kılar. TÜİK tarafından yayımlanan Hanehalkı Bütçe Anketleri ile Türkiye’de 2002-2022 arasında gelir dağılımının cinsiyet boyutu ele alınmıştır. Anketlerdeki mikro verilerle kadın ve erkeklerin ortalama kullanılabilir gelirleri ve Gini katsayıları hesaplanmıştır. Yapılan hesaplamalara ek olarak yönetici pozisyonunda istihdam edilenlerin cinsiyetleri de araştırılmıştır. Mikro veri analizi sonucuna göre 2002 ile 2022 arasında ortalama olarak erkekler kadınlardan yıllık 108$, reel olarak ise 90$ daha fazla gelir elde etmektedir. Gini katsayılarının erkeklerde 0,417 kadınlarda ise 0,514 olması cinsiyetler içerisindeki gelir dağılımı farklılığını göstermektedir. Yönetici pozisyonlarında çalışan her 10 kişiden sadece 1’inin kadın olduğu; yönetici pozisyonlarında çalışan erkeklerin kadınlardan ortalama 185$, reel olarak 161$ daha fazla kazandığı bulgusuna ulaşılmıştır. Bu bulgular ışığında politik karar alıcılar, cinsiyet ayrımcılığına yönelik hukuksal altyapı oluşturabilir, kadınların iş yaşamına katılmasını teşvik edici politikalar uygulayabilir, kadınların kariyerlerinin önünde engel oluşturabilecek hamilelik ve sonrasında ücretli izin günü sayısını artırabilir, kadınlara yönelik transfer politikalarıyla kadın emeğini daha değerli kılabilir ve bütçe politikalarını cinsiyete duyarlı hâle getirebilir.
Keywords : Gelir Dağılımı, Cinsiyet, Mikro Veri, Türkiye.

ORIGINAL ARTICLE URL