FÜTÜVVET RUHUNUN YORUMU: MUSAHİPLİK VE DÜŞKÜNLÜK KURUMLARININ MODERN SOSYAL POLİTİKA ANLAYIŞINDAKİ İZDÜŞÜMLERİ

Authors : Eray Karagöz

Pages : 205-224

View : 60 | Download : 0

Publication Date : 2025-08-29

Article Type : Review Paper

Abstract :Bu çalışma, Alevi-Bektaşi geleneğinde merkezi bir yer tutan musahiplik ve düşkünlük kurumlarını, “fütüvvet” anlayışı çerçevesinde ele alarak modern sosyal politika yakla-şımlarıyla ilişkilendirmeyi amaçlamaktadır. Fütüvvet ruhu, tarihsel olarak yiğitlik, cömertlik, doğruluk ve toplumsal dayanışma gibi ilkeler etrafında şekillenerek gelişmiş, Türk kültüründe Ahilik ve Alevi-Bektaşi yapıları aracılığıyla özgün biçimlerde yorum-lanmıştır. Bu bağlamda musahiplik, iki birey veya iki ailenin karşılıklı maddi ve manevi sorumluluk üstlendiği, gönüllü sosyal güvenlik niteliği taşıyan bir yapı olarak değerlen-dirilmiştir. Öte yandan düşkünlük, toplumsal normları ihlal eden bireylerin cemiyet dışına çıkarılmasıyla uygulanan bir sosyal denetim mekanizması olarak ele alınmıştır. Her iki kurumun da sosyal yardımlaşma, toplumsal sorumluluk, sosyal denetim ve etik dayanışma ilkeleri doğrultusunda işlev gördüğü; modern sosyal politikalardaki daya-nışmacı refah modellerine tarihsel ve kültürel bir zemin sunduğu görülmektedir. Böyle-ce, Alevi-Bektaşi inanç sisteminde yer alan bu özgün kurumlar, aynı zamanda toplumsal adalet, sosyal güvenlik ve etik yönetişim bağlamında da çağdaş politikalarla örtüşen örnekler olarak değerlendirilebilir. Çalışmada, günümüz modern sosyal politika anlayı-şının, geleneksek sosyal politika araçlarının temellerini sağlayan bu kurumlardan nasıl etkilendiği ortaya koyulmaktadır.
Keywords : Musahiplik ve Düşkünlük, Fütüvvet, Ahilik, Sosyal Politika

ORIGINAL ARTICLE URL