MICHEL FOUCAULT VE PAUL VIRILIO’NUN PERSPEKTİFİNDEN COVID-19 SÜRECİNDE BİYOPOLİTİKA VE TOPLUMSAL KONTROL

Authors : Duygu Atakul

Pages : 146-161

View : 177 | Download : 155

Publication Date : 2025-05-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışmada, 18 milyondan fazla insanın ölmüne yol açan Covid-19 pandemisi, Michel Foucault’nun biyopolitika perspektifi çerçevesinde ele alınmaktadır. Paul Virilio’nun teknoloji, hız ve görsel denetim odaklı yaklaşımları ise, devletlerin biyopolitik uygulamalarını nasıl pekiştiğini açıklamada tamamlayıcı bir bakış açısı sunmaktadır. Çalışmada, pandemi sürecinde devletlerin biyopolitik kontrol mekanizmalarının, teknoloji ve hızın artışıyla birlikte sosyal hareketliliği ve bireysel özgürlükleri nasıl sınırlandırdığını, bunun sonucunda da bireylerin gerçeklik algısının nasıl dönüştüğü tartışılmaktadır. Türkçe literatürde Foucault’ya kıyasla daha az bilinen teknoloji felsefecisi Paul Virilio’nun bakış açısı, toplumsal kontrol uygulamaları bağlamında Covid-19 örneği üzerinden değerlendirilerek, farklı bir bakış açısı geliştirilmesi ve mevcut tartışmalara katkı sunulması hedeflenmiştir. Ayrıca, bu çalışmayla birlikte özellikle salgın gibi olumsuz koşullar, teknoloji ve hızın ivmelenmesi sayesinde devletlerin etkilerinin artmasına dikkat çekilerek gelecekte yaşanması mümkün olabilecek durumlara ışık tutulması amaçlanmıştır. Sonuç olarak, Foucault’un iktidar analizleri ve kavramları (özellikle dispozitif, panoptikon, yönetimsellik ve güvenlik) ile Virilio’nun teori ve kavramları (dromoloji, enformasyon bombası, telegözetim analizi) aracılığıyla açıklanan bu süreçte, yaşanan gelişmeler, insan hayatı üzerinde olumsuz bir etki bırakarak bireylerin gerçeklik algısının bozulmasına neden olmuştur. Bu yeni oluşan algıyla birlikte devletler manipülasyona daha açık hale gelen bireyler üzerinde etkilerini artırmıştır. Bu güçle birlikte, Covid-19 özelinde uygulanan sağlık tedbirleri kapsamında sağlıkla ilgili olmayan konular da paket halinde yasalaştırılmıştır. Bu örnekle beraber teknolojinin etik sorumlulukları, gizlilik hakları ve demokratik denetim mekanizmaları hakkında daha fazla tartışma yapılması gerektiğini ortaya çıkmıştır. Ayrıca, iktidarın artık yalnızca “kim denetliyor?” sorusu etrafında değil, “kim daha hızlı denetliyor?” sorusu etrafında şekillendiği gözlemlenmiştir.
Keywords : Foucault, Virilio, Dispozitif, Covid-19, Dromoloji

ORIGINAL ARTICLE URL