PİR SULTAN ABDAL’IN ŞİİRLERİNDE İKRÂR KAVRAMI

Authors : İlyas Kayaokay

Pages : 129-141

View : 98 | Download : 135

Publication Date : 2025-12-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu makalede, 16. asır Alevî-Bektaşî şiirinin kurucu isimlerinden Pir Sultan Abdal’ın şiirlerinde geçen “ikrâr” kavramı ele alınmıştır. “İkrâr”, Alevî-Bektaşî inanç sisteminde bireyin Allah’a, mürşide, cemaate ve topluluğa karşı yüklendiği kutsal bir taahhüttür. Pir Sultan Abdal’ın dünyasını anlamak için “ikrâr” kavramını da anlamak esas olduğundan çalışmamızda, bu kavramın onun şiirlerinde nasıl bir söylemle hangi temalarla yer aldığı irdelenmiştir. İkrâr, Pir Sultan’ın dizelerinde insanın Hakk’a, pirine ve yol kardeşlerine verdiği söz olarak yer alır. Bu söz, inançla davranışın, içtenlikle doğruluğun birleştiği bir bağlılık ifadesidir. Pir Sultan Abdal, ikrârı imanla özdeşleştirir. İkrâr, şiirlerde tarikat yoluna girişin simgesi, manevî olgunluğa ulaşmanın şartı olarak görülür. Şair, ikrârına bağlı kalanları “gerçek er” olarak över, ikrârından dönenleri ise yolun dışında kalmış kişiler olarak niteler. Kâlû Belâ vurgusuyla ikrâr, ezelden gelen bir söz olarak tanımlanır. Bu yönüyle zamana bağlı olmayan, dünyevî ve uhrevî bir sorumluluk taşır. Pir Sultan’ın dilinde ikrâr, ahlakî bir duruşun ifadesi olup mertlik, doğruluk ve teslimiyetin temelidir. Şiirlerde ikrârına sadık kalanların erdemi, ikrârını bozanların düşkünlüğüyle karşılaştırılarak anlatılır. Sonuç olarak, Pir Sultan Abdal’ın şiirlerinde ikrâr, inancın özü, ahlakın temeli ve insanın Hak yolundaki varoluş gayesi olarak anlam kazanır. Bu çalışmayla Alevî-Bektaşî geleneğinin merkezinde yer alan ikrâr kavramına Pir Sultan Abdal’ın şiirleri üzerinden dikkat çekilmiştir.
Keywords : Alevîlik-Bektaşîlik, Pir Sultan Abdal, ikrâr, cem, halk şiiri.

ORIGINAL ARTICLE URL