HAYDARÎ’NİN “ATATÜRK GAZİ MUSTAFA KEMÂL PAŞA HAZRETLERİ KASİDESİ” ÜZERİNDE BİR ÇALIŞMA

Authors : Ayşe Bülbül

Pages : 185-200

View : 46 | Download : 76

Publication Date : 2025-12-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Kaside, tamamı aruz vezniyle yazılan, literatürde övgü şiiri olarak tanımlanan, divan şiiri geleneğine ait bir nazım şeklidir. Bu çalışmada Cumhuriyet devrinde yaşamış Fakrî Haydarî mahlaslı Alevi halk ozanına ait -Mustafa Kemal için yazılmış- “Kemal” redifli yetmiş üç beyitlik kaside incelenecektir. Bu kasideyi incelemeye değer kılan en önemli etken yazıldığı dönemdir. Kaside, divan şiirinin geleneksel zeminini kaybettiği bir dönemde yazılmıştır. Ayrıca klasik Türk şiirinin en görkemli nazım şekli olan kasidenin öznesi, çağdaşlaşmanın öncüsü olan Mustafa Kemal’dir. Çalışmaya konu edilen kaside, şekil ve içerik olarak her ne kadar klasik özelliklerinin dışına çıkmamış olsa da onu incelemeye değer kılan kelime dünyasının orijinalliği ve yeni yönetim şekline yaptığı göndermelerdir. Otoritesini milli iradeden alan Mustafa Kemal ile ilgili övgülerin yönünün vatanın kuruluşuna, cumhuriyete ve millete sunduğu katkılara yöneltmesi oldukça olağandır. Dolayısıyla sözü edilen ideolojik dönüşüm övgü dilinin yönünü de bireyselden ulusala yöneltmesi dikkate değer bulunmuştur. Haydarî Divanı’nda yer alan bu kaside övülen kişinin hanedan üyesinin dışında olması, geleneksel inanç ve kahramanlık kodları kullanılarak ona bir kutsiyet ve manevi bir değer atfetmesi bakımından bir geçiş metni olma özelliği de taşımaktadır.
Keywords : Haydari, kaside, divan şiiri, Mustafa Kemal, modern, övgü, Alevilik

ORIGINAL ARTICLE URL